فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش روند تغییرات وردایست بر روی جو ایران در ماه‌‌های دو فصل بهار و پاییز با استفاده از داده‌‌های پایگاه ECMWF در بازه-ی زمانی 1979 تا 2018 مورد واکاوی قرار گرفت. نتایج حاصل از بررسی روند تغییرات وردایست در دو فصل بهار و پاییز نشان داد که در بخش‌‌های وسیعی از کشور روند برآورد‌‌شده فاقد معنی آماری است و فقط در ماه مارس در بخش‌‌هایی از غرب و شمال‌‌غرب کشور و در ماه سپتامبر بر روی ارتفاعات زاگرس روند مثبت و به ‌لحاظ آماری معنی‌دار بود. نتایج بررسی روند دمای دو تراز اطراف وردایست نیز نشان داد که در تمام ماه‌‌های فصل بهار و دو ماه اول فصل پاییز به‌جز مناطق بسیار محدودی از کشور، روند برآورد‌‌شده فاقد معنی‌‌ آماری است. روند دمای دو تراز اطراف وردایست در ماه نوامبر با دیگر ماه‌‌های مورد واکاوی تفاوت قابل‌‌توجهی داشت. در این ماه بخش‌‌های وسیعی از کشور در دو تراز اطراف وردایست روند به لحاظ آماری معنی‌‌دار بود. بررسی روند تفاضل دمایی دو تراز اطراف وردایست نیز نشان داد که در مناطق توأم با روند معنی‌‌دار، روند تفاضل دو تراز بالا و پایین وردایست منفی بوده است. این ویژگی می‌‌تواند به معنای کاهش ستبرای لایه‌‌ی وردایست در طول چهل سال گذشته باشد. واکاوی روند پراش، چولگی و کشیدگی وردایست نیز نشان داد که در سه ماه فصل بهار در اغلب مناطق روند فاقد معنی‌‌ آماری است؛ امّا در فصل پاییز (به‌ویژه ماه سپتامبر) در بخش‌‌هایی از کشور روند مشاهده‌‌شده به ‌لحاظ آماری معنی‌‌دار است. با‌‌توجه به نتایج به‌‌دست‌‌آمده می‌توان گفت که در طول چهل سال گذشته تأثیر خطی تغییرات آب‌‌و‌‌هوایی بر تغییرات تراز فشار لایه‌‌ی وردایست موجود بر روی جو ایران طی ماه‌‌های فصل بهار و پاییز بسیار ناچیز و تغییرات خطی در فصل بهار بسیار محدودتر از فصل پاییز بوده است.