مدلسازی GIS پایه آتشسوزی شبکههای توزیع گاز شهری و اثرات لرزهخیزی در تشدید آن (مطالعه موردی: منطقه یک شهرداری تبریز)
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تبریز
2 دانشیار گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تبریز
3 دانشیار گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تبریز
doi
10.22111/jneh.2021.36817.1740چکیده
امروزه حدود 60% از منابع انرژی در دنیا را نفت و گاز تشکیل میدهد. باتوجه به روشهای مختلف حملونقل نفت خام و محصولات آن، بیشترین سهم جابهجایی این منابع با استفاده از خطوط لولههای انتقال میباشد. هدف از این پژوهش، مدلسازی GIS پایه آتشسوزی شبکههای توزیع گاز شهری و اثرات لرزهخیزی شهر تبریز در تشدید آتشسوزی میباشد. برای این منظور روشهای تصمیمگیری چند معیاره (MCDA) بههمراه سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) بهکار گرفته شد، همچنین برای تعیین اهمیت روابط بین معیارها و زیر معیارها و ضریب اهمیت نسبی آنها از مدل FANP استفاده شده است که در راستای هدف پژوهش از 4 معیار و 20 زیرمعیار برای مطالعه آسیبپذیری در برابر آتشسوزی شبکههای گاز پرداخته شد. برای مشخصکردن تأثیر لرزهخیزی شهر تبریز بر آتشسوزی شبکههای توزیع گاز شهری به مقایسه نقشه ریز پهنهبندی خطر زمین لرزههای شهر تبریز با نقشه خروجی حاصل از این پژوهش پرداخته شد و مشخص گردید، بیشترین آسیبپذیری هم در نقشه خطر زمینلرزه و هم در نقشه پهنهبندی آتشسوزی شبکه گاز در قسمت شمال و شمال غربی محدوده است که بافت فرسوده و حاشیهنشین شهر میباشد. کاربری مسکونی با 63/70 هکتار با بیشترین آسیب از آتش-سوزی شبکههای توزیع گاز شهری در اثر تشدید زلزله در درجه اول قرار دارد. با توجه به برآورد خطر بالای آتشسوزی شبکههای گاز شهری، در سطح منطقه بهخصوص بافت فرسوده و حاشیهنشین، ساماندهی این بافتها و اجرای عملیات محافظتی از خطوط انتقال گاز در بافتهای یادشده ضروری بهنظر میرسد. همچنین باتوجه بهنتایج حاصل از این پژوهش، پیچیدگی و طول خطوط انتقال گاز در بافت حاشیهنشین شهر زیاد میباشد. بنابراین پیشنهاد میشود در این قسمتها از لولههای پلی اتیلن که دارای مقاومت بالا نسبت به لولههای فولادی میباشد، استفاده گردد.