بازسازی نظریۀ ظهور آلستون با الهام از تمایز وجود رابط و رابطی در فلسفۀ اسلامی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
2 دکتری، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30465/cw.2024.49057.2057چکیده
یکی از نظریههای ادراک حسّی نگرهی ظهور است که بر اساس آن به هنگام ادراک حسّیْ اشیاء خارجی برای ما ظهور مییابند. اما همچون دیگر نظریههای واقعگروی مستقیم نگرهی ظهور نیز با چالشهای متعدّدی روبروست، که مهمترینشان چالش خطا و توهّم حسّی و چالش تأخیر زمانیاند. آلستون، که از برجستهترین مدافعان متأخر نگرهی ظهور است، تااندازهای چالش نخست را مهار میکند. در این مقاله، با تحلیل فلسفی، از جمله تحلیل زبانی، نشان میدهیم که میتوان همچنان تقریر بهتری از این دیدگاه پیش کشید. در این مقاله با الهام از مینو [=ایده]های وجود رابط و رابطی و دو گونهی وجود رابط دو گونه ظهور به میان آورده میشود. افزون بر این، نشان داده میشود که درست همانگونه که در ظهور عوامل ذهنی فاعل دخیلاند، تمامیت محیط_شامل خودِ شیء، آب/هوا/غیر اینها، نور با درجات و رنگهای مختلفاش، و منظر و زاویهی دید_میتواند ظهورهای گوناگونِ عینی را رقم زند. به این ترتیب، هم دو چالش پیشگفته بسیار قدرتمندتر تبیین خواهند شد هم معرفتزایی حواسّ.