تأثیر زبان فارسی بر کیفیت واکه‌های لری خرم‌آبادی با رویکرد آواشناسی قضایی

نویسندگان

1 گروه زبانشناسی. دانشکده زبان‌های خارجی. دانشگاه اصفهان. اصفهان. ایران.

2 دانشگاه الزهرا

3 گروه زبانشناسی.دانشکده ادبیات.دانشگاه الزهرا. تهران. ایران.

doi
10.22054/ls.2023.68210.1548
چکیده

پژوهش حاضر در چارچوب آواشناسی قضایی و با هدف بررسی تأثیر زبان فارسی معیار بر کیفیت واکه‌های لری خرم‌آبادی صورت گرفته است. این بررسی به‌دنبال پاسخگویی به این پرسش بود که آیا زبان فارسی معیار بر ویژگی‌های صوت‌شناختی واکه‌های لری خرم‌آبادی تأثیر می‌گذارد. به‌این‌منظور، صدای 20 گویشور لری خرم‌آبادی (10 مرد و 10 زن) ضبط شد که گروه اول در خرم‌آباد و گروه دوم در تهران سکونت داشتند. 54 جمله شامل واژه‌های منتخب توسط شرکت‌کنندگان خوانده شدند. در نهایت، 3240 نمونۀ آوایی شامل واکه‌های /e, i, ɪ, ʏ, y, o, u, ə, ø, ɑ, a/ حاصل شد. در گام بعدی، نمونه‌های آوایی از منظر صوت‌شناختی و آماری تحلیل شدند. در تحلیل صوت‌شناختی، پارامترهای بسامد پایه و بسامد سازه‌های اول تا پنجم بررسی شدند. تحلیل داده‌ها نشان داد که بسامد پایه، بسامد سازۀ پنجم، بسامد سازۀ سوم و بعد از آنها با اختلاف زیاد، بسامد سازۀ دوم به‌ترتیب بیشترین نقش را در ایجاد تمایز میان واکه‌های لری تولیدشده توسط گویشوران مرد ساکن تهران و خرم‌آباد دارند. در گروه زنان نیز، تنها بسامد پایه و بعد از آن با اختلاف زیاد، بسامد سازۀ پنجم از این قابلیت برخوردارند. در نتیجه، بسامد پایه و بسامد سازه‌های بالا از قابلیت بیشتری برای ایجاد تمایز بین ـ گوینده برخوردار هستند.