پایش فرونشست سطح زمین با تکنیک تداخل سنجی راداری(محدوده مورد مطالعه: دشت مشگین)
نویسندگان
1 استاد، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
10.22111/jneh.2022.35138.1687چکیده
فرونشست زمین یک پدیده ای است که در دهههای اخیر میزان آن در اکثر کشورهای دنیا بخصوص کشورهای جهان سوم نظیر ایران رو به افزایش است. در ایران عمده فرونشست های زمین در رابطه با کشاورزی و برداشت بی رویه آبهای زیر زمینی است. این پدیده در صورت عدم مدیریت صحیح میتواند خسارات جبران ناپذیری را برای مناطقی که دچار این پدیده هستند ایجاد کند. شناسایی مناطق فرونشست و برآورد نرخ آن مسلماَ نقش بسزایی در مدیریت کنترل این پدیده خواهد داشت. یکی از مناسبترین روشهای شناسایی پدیده فرونشست استفاده از تکنیک تداخل سنجی تفاضلی راداری است. دشت مشگین یکی از دشتهای مهم استان اردبیل از لحاظ توسعهی کشاورزی به شمار میآید که در چند سال اخیر با پدیدهی فرونشست زمین در اثر برداشت یرویه از منابع آب زیرزمینی روبرو بوده است. اطلاعات جمع آوری شده توسط چاههای پیزومتریک واقع در سطح دشت، متوسط افت سطح ایستابی طی یک دوره 14 ساله را به میزان23.75 متر نشان میدهد. پیامدهای این افت سطح آب زیرزمینی منجر به فرونشست و ایجاد ترک و شکافهایی در قسمت هایی از دشت شده است. افت سطح ایستابی و به دنبال آن افزایش تنش مؤثر دلیل اصلی فرونشست دشت مشگین میباشد. در این تحقیق به منظور تعیین محدوده تحت تأثیر و نهایتأ برآورد میزان فرونشست از روش تداخلسنجی راداری به عنوان روشی قابل اطمینان برای اندازهگیری تغییرات سطح زمین با دقت بسیار بالا، پوشش وسیع و قدرت تفکیک مکانی بالا استفاده شد. بیشینهی نرخ فرونشست با استفاده از تصاویر راداری ماهواره Sentinel-1 در بازهی زمانی08/2019 تا 04/2020 در حدود 35/9 سانتی متر محاسبه گردید. از نتایج حاصل از تداخل سنجی راداری مشخص شد جهت گسترش نشست از جنوب شرق به سمت به جنوب غرب دشت میباشد.