فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از پژوهش حاضر بررسی خشکسالی از جنبه‌های هواشناسی، هیدرولوژیکی و سنجش‌ازدور در حوضه قره‌‌سو واقع در استان اردبیل با مساحتی حدود 495 کیلومترمربع است؛ بنابراین، به‌منظور محاسبه خشکسالی هواشناسی (شاخص SPI) از مقادیر بارندگی ماهانه مربوط به 22 ایستگاه باران‌سنجی در بازه زمانی 30 ساله (2015-1985) و برای محاسبه خشکسالی هیدرولوژیکی (شاخص SDI) از مقادیر دبی ماهانه 14 ایستگاه هیدرومتری از سال 1985 تا 2015(30 سال) استفاده شد. در ادامه شاخص‌‌های SPI و SDI، در بازه‌‌های زمانی 1، 3، 6، 9 و 12 ماهه، همچنین به‌صورت فصلی و نیم سال آبی با یکدیگر مقایسه شدند. جهت بررسی خشکسالی پوشش گیاهی و محاسبه شاخص‌های NDVI, VCI، از تصاویر MOD13 A1 v6 سنجنده MODIS، با توان تفکیک مکانی 500 متر در بازه زمانی 15 ساله (2015-2000) استفاده شد. نتایج سری زمانی خشکسالی هواشناسی در قره‌‌سو نشان داد که خشکسالی در سال‌های (2001-2000، 2006-2005، 2008-2007 و 2014-2013) به‌صورت فراگیر رخ‌داده است. به‌طوری‌که بیشترین پهنه‌های درگیر خشکسالی مربوط به نواحی شمال و شمال شرق حوضه(ایستگاه‌های نمین و ابرکوه) بوده است. همچنین نتایج نشان داد که خشکسالی هواشناسی در سال‌های اخیر تداوم بیشتری داشته و به‌صورت محسوس با 1 تا 3 ماه تأخیر، بیشترین همبستگی را با خشکسالی هیدرولوژیکی داشته است. همچنین نقشه‌‌های پهنه‌بندی شاخص‌های NDVI وVCI  نشان داد که در تشخیص دوره‌های خشکسالی و ترسالی با شاخص SPI همخوانی دارند اما مقادیر همبستگی آن‌ها متفاوت است. درنهایت مقایسه شاخص‌های NDVI وVCI  با شاخص SPI نشان داد که شاخص VCIبا مقدار 44/0=r  بیشترین همبستگی را با  شاخص‌ SPI دارد. این در حالی است که  مقدار همبستگی بین شاخص‌های NDVI وSPI   برابر با 38/0=r می‌‌باشد. نتایج پهنه بندی شاخص VCI نشان داد که در شرایط خشکسالی شدید، تنها در شرق حوضه و در مناطق اطراف سبلان، شرایط مطلوب پوشش گیاهی مشاهده می شود، اما در دیگر مناطق حوضه، خشکسالی متوسط و ضعیف رخ داده است.