ارزیابی تغییرات اقلیمی در حوضه تالاب بین‌المللی هامون با استفاده از مدل‌ LARS-WG6

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 استادیار گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 استاد گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 دانشیار گروه منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22111/jneh.2021.36069.1710
چکیده

هدف این مطالعه ارزیابی وضعیت متغیرهای اقلیمی در حوضه‌ی تالاب بین‌المللی هامون با استفاده از مدل‌های مختلف گردش عمومی مدل ریزمقیاس گردان LARS-WG6 در دو سناریوی انتشار RCP4.5 و RCP8.5 در دوره‌های 2040-2021، 2060-2041 و 2080-2061 براساس داده‌های مشاهداتی ایستگاه سینوپتیک زابل در دوره‌ی پایه‌ی 2019-1983 است. ارزیابی دقت داده‌های شبیه‌سازی شده بیانگر تطابق بالای مقادیر شبیه‌سازی شده توسط مدل و مقادیر واقعی در دوره‌ی پایه است. نتایج ریزمقیاس گردانی نشان داد میانگین دمای کمینه و بیشینه در همه‌ی ماه‌ها در هر سه دوره، تحت دو سناریو‌ی در همه مدل‌ها افزایش خواهد یافت. روند افزایش در در دوره‌ی 2080-2061 نسبت به دوره‌های پیشین شدیدتر خواهد بود. بیشترین  و کمترین افزایش در میانگین دما‌ی کمینه و بیشینه‌ی ماهانه به ترتیب در مدل HadGEM2-EC، سناریوی RCP8.5 و مدل MPI-ESM-MR، سناریوی RCP4.5 پیش‌بینی شده است. طی دوره‌ی 2080-2021 دامنه‌ی تغییرات دمای بیشینه ماهانه در سناریوهای RCP4.5 و RCP8.5 به ترتیب 85/3-29/0 و 80/5-54/0 درجه‌ی سلسیوس و دامنه‌ی تغییرات دمای کمینه ماهانه به ترتیب 51/3-18/0 و 38/5-61/0 درجه‌ی سلسیوس خواهد بود. میانگین بارش ماهانه در مدل‌ها و سناریوهای مختلف به صورت نوسانی پیش بینی شده است. تغییرات میانگین بارش ماهانه تحت مدل‌ها و سناریوهای مختلف بین 68/3- الی 6/8 میلی‌مترخواهد بود. بیشترین میزان افزایش میانگین بارش ماهانه در ماه مارس توسط مدل HadGEM2-EC در سناریوی RCP4.5 به میزان ۶/۸ میلی متر در دوره 2060-2041 پیش‌بینی شده است. بیشترین میزان کاهش میانگین بارش ماهانه در ماه ژانویه توسط مدل MIROC5 در سناریوی RCP4.5 به میزان ۶۸/۳ میلی متر در دوره 2080-2061 پیش‌بینی شده است. نتایج این مطالعه می تواند در اتخاذ راهکارهای معیشتی و شیوه‌های کشاورزی سازگار با اقلیم برای مدیران عرصه های منابع طبیعی مفید باشد.