ارزیابی روند تغییرات دما و کسر آب ابر در ایران با استفاده از دادههای سری زمانی محصولات سنجنده SEVIRI
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز
2 استادیار، گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز
3 استاد، گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز
doi
10.22111/jneh.2021.36107.1711چکیده
هدف از این مطالعه بررسی روند تغییرات زمانی و مکانی دمای ابر و کسر آب ابر در ایران میباشد. جهت دستیابی به این هدف، از محصولات سنجنده SEVIRI ماهواره MSG برای دوره زمانی 2004 تا 2017 استفادهشده است. ابتدا دادههای موردمطالعه در یک شبکه منظم جغرافیایی در ابعاد 380×290 تنظیم گردید. سپس خصوصیات ابر برای هر ماه به طور جداگانه استخراج و در نهایتاً تغییرات زمانی آن مدلسازی شد. بهمنظور ارزیابی دقیق تغییرات متغیرها، ایران ازنظر مکانی به چهار ناحیه جداگانه تفکیک شد. بر اساس روشهای آماری، روند تغییرات زمانی، از طریق آزمون من-کندال و شاخص سن باهدف آشکارسازی وجود روند مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از محاسبات شاخصها نشانگر آن بود که کسر آب و دمای ابر در ایران بهغیراز ماههای می و سپتامبر بهصورت صعودی بوده است. بیشترین مقدار معنیداری در متغیر کسر آب ابر، در ماه ژوئن در جنوب ایران و حداقل آن در ماه می قابلمشاهده میباشد. بررسی درصدی روند نشان داد که حداکثر مقدار معنیداری دمای ابر، در ماه ژوئن در جنوب ایران و حداقل آن در ماه میبوده است. مطابق محاسبات انجامشده کمترین مقدار کسر آب ابر در ایران به شمال (25 درصد) و بیشترین آن به غرب ایران (6/41 درصد) اختصاص داده شده است. همچنین در ارتباط با دمای بالای ابر، جنوب ایران با 3/58 درصد بیشترین مقدار و شرق ایران با 25 درصد، صعودی بودن دادهها را به خود اختصاص دادهاند. حداکثر درصد معنیداری وجود سری در روند دمای ابر، در غرب ایران (83/70 %) و حداقل آن در جنوب (83/45 %) بوده است.