بررسی هسته در برخی گروه‌های نحوی بر اساس نظریة بهینگی؛ مطالعه موردی گفتار یک دانش‌آموز کم‌شنوا

نویسندگان

1 گفتاردرمانگر اداره آموزش و پرورش استثنایی خراسان جنوبی، سرایان، ایران

2 استادیار گروه زبان‎شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.22054/ls.2022.61705.1467
چکیده

در سال‌های اخیر چارچوب محدودیت‌بنیادی که از نظریة بهینگی اقتباس شده، جهت توصیف و تجزیه و تحلیل اختلالات گفتار و زبان به کار گرفته‌ شده است. این مقاله شرحی از کاربرد نظریة بهینگی در توصیف و تحلیل ساختار نحوی دانش‌‌آموز «الف» ـ که یک دانش‌آموز پسرِ 16 سالة فارسی‌زبان کم‌شنوا است ـ را بر اساس نقض محدودیت‌های هسته در برخی از گروه‌های نحوی ارائه و پیشنهاد می‌کند. در این مقاله تعدادی از جملاتی که در ارزیابی و سنجش گفتاردرمانگر از این دانش‌آموز به دست آمده، در چارچوب نظریة بهینگی تحلیل و تبیین شده‌اند. نتیجة تحلیل نشان داد که نقض محدودیت‌های مربوط به هسته در گروه‌های نحوی را می‌توان بر اساس چارچوب نظریة بهینگی تحلیل و توصیف کرد. با این نگاه، تحلیل و تبیین جملات دانش‌آموز مزبور درک عمیق‌تری از ساختار نحوی وی به ما می‌دهد. نکتة دیگر اینکه در برنامة گفتاردرمانی این دانش‎آموز، فرونشانی محدودیت‌های نشانداری به رتبة پایین‎تر توسط آموزش محدودیت‌های پایایی ـ که اکثراً نقض محدودیت‌های هستة گروه‌ها هستند ـ ساختار نحوی نام ‌برده را به فرد دارای گفتار طبیعی نزدیک‌تر می‌کند. پیشنهاد می‌شود که برای برآورده شدن این مهم، ابتدا هسته‌های هر گروه به دانش‌آموز آموزش داده شوند و در گام بعدی، به‌تدریج متمم‌ها به هسته‌ها افزوده شوند.