نقش روزنامه‌‌های فارسی چاپ هند در انقلاب مشروطۀ ایران

نویسندگان

1 استادیار تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22111/jsr.2010.382
چکیده

انقلاب مشروطیت ایران تحت‌تأثیر عوامل مختلفی شکل گرفت. یکی از این عوامل تأثیر روزنامه‌های فارسی زبان خارج از ایران بود. روزنامه‌ها به عنوان یک وسیله ی ارتباط جمعی در آن زمان دارای نفوذ بسیار زیادی گردیدند. روزنامه‌هایی که در خارج از ایران و به خصوص هندوستان چاپ می‌شد، توسط روشنفکران مترقی و انقلابی اداره می‌شد. آن ها از وضع سیاسی و اجتماعی و اقتصادی دولت قاجار انتقاد می‌کردند و با نوشتن مقالاتی وضع موجود را به باد انتقادی می‌گرفتند. در هندوستان حدوداً نوزده روزنامه به زبان فارسی چاپ و منتشر گردید که در جنبش آزادی‌خواهی ایرانیان سخت مؤثر واقع شدند. این پژوهش در نظر دارد روزنامه‌های فارسی زبان چاپ هند و تأثیر آن‌ها را در انقلاب مشروطیت ایران بررسی نماید. این روزنامه‌ها در شهرهای مختلف هند از سال 1822 به چاپ رسید که در سال 1846 با چاپ 6 روزنامه‌ فارسی به اوج خود رسید و در سال‌های بعد نیز ادامه یافت. بر این اساس می‌توان هند را یکی از اولین پایگاه های تحولات فکری و فرهنگی ایرانیان در آغاز قرون معاصر نامید که این تحولات پیامدهای سیاسی واجتماعی نیز در ایران به دنبال داشت که از جمله آن‌ها می‌توان به انقلاب مشروطیت اشاره کرد.