فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به بررسی میزان وحدت­ شکلی نشانه­‌های­ تصریفی فارسی و انگلیسی بر اساس نظریۀ صرف ­طبیعی پرداخته‌ که نقشی اساسی در تعیین میزان طبیعی ‌بودن زبان دارد. هدف از پژوهش حاضر پاسخ به این پرسش است که وحدت ­شکلی نشانه­‌های تصریفی اسم، فعل، صفت و قید در مقولات دستوری این دو زبان چگونه قابل تبیین هستند. روش تحقیق به صورت کیفی ـ کمی و توصیفی ـ تحلیلی است. داده‌­ها از دو پیکرۀ فارسی و انگلیسی به روش نمونه‌گیری ‌تصادفی انتخاب شده و سپس، بر اساس ملاک­ وحدت ­شکلی مورد بررسی قرار­ گرفته‌‌اند. نتایج پژوهش ضمن شناسایی انواع صورت‌های دارای وحدت ­شکلی در هر دو زبان، به لحاظ بسامد نشان‌ می‌دهند که در پیکرۀ فارسی نشانۀ تصریفی فعلی در 526 مورد و نشانه‌­های صفت‌ساز در 185 مورد­ وحدت ­شکلی دارند، اما همۀ نشانه‌­های اسم‌­ساز فاقد آن هستند. این در حالی ‌ا‌‌‌ست که در پیکرۀ انگلیسی، نشانۀ ­تصریفی فعلی در 89  مورد دارای وحدت شکلی است. با وجود این، 172 نشانۀ اسم‌­ساز و 23  نشانۀ صفت‌­ساز فاقد آن هستند. به طور کلی، هرچه بسامد وحدت شکلی نشانه‌­های تصریفی بیشتر باشد، آنها بی‌­نشان‌­ترند و هرچه نشانه‌ای کمتر نشانه‌دار باشد، طبیعی­‌تر است. لذا شناسه‌­ها، نشانۀ منفی‌ساز و نشانۀ وجه التزامی در نظام تصریفی فارسی طبیعی­‌تر از نشانه‌­های وجه دعایی، /-ɑd/ گذشته‌­ساز و نشانۀ تصریفی امری­‌ساز هستند. به همین ترتیب، نشانه‌های تصریفی شخص و شمار در زبان انگلیسی طبیعی‌­تر از نشانۀ تصریفی نمود ناقص هستند. شایان توجه است که تمام صورت‌های متراکم، صورت‌های مکمل و همجوشی‌ها (امتزاج‌ها)‌ نیز به واسطۀ آن که رابطۀ یک‌به‌یک بین صورت و نقش در تصریف آنها رعایت نشده است، از میزان طبیعی بودن نظام تصریفی در هر دو زبان کاسته‌اند. دستاوردهای تحقیق حاضر می­توانند در حوزۀ ترجمه و مطالعات ترجمه سودمند و مؤثر باشند.