تحلیل رمانهای نوجوان فرهاد حسنزاده بر پایة انگارۀ تفّکر مراقبتی لیپمن (مطالعه موردی: داستانهای گروه سنی «د» و «هـ» با موضوع پایداری در دفاع مقدّس)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
doi
10.30465/fabak.2022.7535چکیده
پرورش خودآگاهی، ارزشهای اخلاقی و دینی و هنجارهای اجتماعی از کارکردهای تفّکر مراقبتی است. آموزش تفّکر مراقبتی در حلقۀ کندوکاو، نوجوان را در موقعیت تنشزایی که ممکن است با آن روبهرو شود، هدایت میکند. لیپمن و اندیشمندان برنامۀ فبک، استفاده از داستان را برای افزایش قدرت تفّکر، رشد فردی و میانفردی و پرورش ارزشهای اخلاقی و اجتماعی به دلیل جذابیت داستان در رویة آموزش و نیز تمرکز روحیۀ گریزان نوجوان مبتنی بر بسندگی داستانهای فبک در برنامههای درسی نوجوان مؤثر میدانند. پژوهش، با هدف شناخت کارکردهای تفّکر مراقبتی در رمانهای نوجوان حسنزاده برای گروه سنی «د» و «هـ» با موضوع پایداری در دفاع مقدّس بر پایۀ نظریۀ لیپمن در انطباق با ارزشهای رایج در ایران با رویکردی توصیفی- تحلیلی برای پاسخ به چندی و چونی کارکردهای تفکّر مراقبتی در رمانهای مورد مطالعه انجام شدهاست. تکیۀ حسنزاده بر افزایش مؤلفۀ تفکّر فعّال (حل مسأله، مهارت تصمیمگیری) و مؤلفۀ پرورش ارزشهای بومی، هنجارهای اجتماعی و تکیه بر همدلی بیشتر و احترام به دیگران، شکیبایی، تابآوری و حس پایداری در نوجوان است؛ بنابراین، برخی رخدادهای داستان، حیرت و پرسشگری نوجوان را برمیانگیزاند که سبب آموزش غیر مستقیم تفکّر فعّال و ارزشگذار در پی این حیرت و پرسشگری به نوجوان خواننده / شنونده است.