بررسی اثربخشی آموزش فلسفه بر پرورش استدلال و خلاقیت دانش‌آموزان (مورد مطالعه: دختران مقطع متوسطه اول شهر ایلام)

نویسندگان

1 استادیار روانشناسی تربیتی دانشگاه باختر ایلام. ایران

2 گروه روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه باختر ایلام

3 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد ایلام. ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه تهران. ایران.

doi
10.30465/fabak.2022.7368
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش فلسفه بر پرورش مهارت‌های استدلال و خلاقیت دانش‌آموزان دختر متوسطه اول بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش­آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل است. جامعةآماری کلیه دانش‌آموزان دختر متوسطه اول شهر ایلام در سال تحصیلی 1399-1400 می‌باشد (4850 نفر). نمونه پژوهش 40 نفر از این دانش‌آموزان است که طبق نرم‌افزار جی‌پاور به شیوه نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند‌مرحله‌ای انتخاب شده‌اند، ابتدا از دو منطقه آموزش و پرورش شهر ایلام یک منطقه و از بین مدارس متوسطه اول دخترانه یک مدرسه و سپس از بین دانش‌آموزان 40 نفر انتخاب و در دو گروه آزمایش (20 نفر) و کنترل (20 نفر) به صورت تصادفی قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت 9 جلسه یک ساعته، تحت آموزش فلسفه به وسیله داستان‌های فلیپ‌کم قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ آموزشی را دریافت نکرد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه خلاقیت عابدی (1363) و پرسشنامه استدلال تامسون (2005) استفاده شده است. جهت تحلیل داده‌ها، آزمون کواریانس چند‌متغیره و آزمون t به کار گرفته شده‌ است. یافته‌های پژوهش نشان داد که آموزش فلسفه بر افزایش خلاقیت و استدلال دانش‌آموزان موثر بوده است. آموزش فلسفه موجب بالارفتن قدرت پردازش اطلاعات می‌شود و تمرکز دانش‌آموزان را بر ابعاد مختلف یک مسئله بالا می‌برد، در نتیجه می‌تواند خلاقیت و استدلال را در آنها بالا ببرد.