بررسی تطبیقی شدت جزایر حرارتی بر اساس هندسة شهری (مطالعة موردی: محلات کوی ولیعصر و شنب غازان شهر تبریز)
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکدة برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز
2 دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، گرایش مطالعات شهری و روستایی، دانشگاه تبریز
doi
10.22059/jhgr.2021.311999.1008192چکیده
این پژوهش با هدف شبیه سازی و محاسبه حداکثر شدت جزایر حرارت شهری (UHImax) با توجه به شرایط هندسة شهری در مناطق کوی ولیعصر و شنب غازان تبریز با استفاده از معادلة عددی- نظری Oke انجام شده است. برای اجرای این کار، نخست هندسة محلات مورد نظر با توجه به شعاع 20متری در کوی ولیعصر و 15متری در شنب غازان از محور معابر به بلوکهای مجزایی تقسیم بندی شد و سپس نسبت عرض معابر و ارتفاع بناها (H/W) در نرمافزار GIS محاسبه و در پایان بر اساس معادلة Oke، UHImax محاسبه و شبیه سازی شد. نتایج حاصل از این شبیه سازی نشان داد که در محلات مورد مطالعه هر چه بناها بلندمرتبه تر و عرض معابر کمتر باشد میزان UHImax بیشتر است و هر قدر عکس این شرایط حاکم باشد مقدار UHImax نیز کمتر خواهد بود. همچنین، مشخص شد که در کوی ولیعصر، از میان 10 بلوک، بلوک D باc ° 9/1 و بلوک H با°c 2/8 دارای کمترین و بیشترین مقدار UHImax است. در منطقة شنب غازان نیز بلوک G با°c 8/0 کمترین و بلوک B با°c 8/6 بیشترین UHImax را به خود اختصاص داده اند. برآورد حاصل از مدل رگرسیون نیز نشان داد که عرض معابر در محلات مورد نظر نسبت به ارتفاع ساختمان ها اثر بیشتری در تغییرات UHImax دارد. همچنین، نتایج حاصل از دمای سطح زمین نیز نشان داد که کوی ولیعصر در دو فصل زمستان و تابستان به ترتیب بیشترین و کمترین دما را دارد؛ در حالی که در منطقة شنب غازان تفاوت چندانی نداشته و دما در سطح پایینی قرار دارد.