اثرات استفاده از جلبک اسپیرولینا بر عملکرد رشد، فراسنجه‌های خونی و برخی آنزیم‌های سیستم ایمنی گوساله‌های شیرخوار هلشتاین

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی،

2 دانش‌آموخته مقطع دکتری، گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،

3 استاد، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی،

4 استاد، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی،

5 دانش‌آموخته دکتری تغذیه دام ، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22069/ejrr.2023.21361.1896
چکیده

سابقه و هدف: اسپیرولینا یک جلبک تک‌سلولی میکروسکوپی است که در آب تازه رشد می‌کند و ساختاری ساده اما ترکیبی پیچیده دارد. این جلبک حاوی منابع سرشار مواد مغذی مختلف بوده که خاصیت آنتی‌اکسیدانی و خواص پروبیوتیک داشته و می‌توانند جایگزین‌های مناسبی برای آنتی‌بیوتیک‌ها باشند و به‌صورت اختصاصی به‌عنوان محرک رشد و بهبود ضریب تبدیل غذایی در گوساله‌های هلشتاین استفاده شوند. هدف از این پژوهش بررسی اثرات استفاده از جلبک اسپیرولینا بر عملکرد رشد، فرا سنجه‌های خونی و برخی آنزیم‌های سیستم ایمنی گوساله‌های شیرخوار هلشتاین بود. مواد و روش‌ها: جهت انجام این آزمایش، تعداد 32 رأس گوساله ماده هلشتاین بین سنین 1 الی 5 روز و میانگین وزنی 2±2/37 کیلوگرم در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تیمار و 8 تکرار انتخاب شدند. تیمارهای آزمایشی شامل: 1) جیره پایه بدون افزودنی، 2) جیره پایه به همراه 1 درصد جلبک اسپیرولینا، 3) جیره پایه به همراه 2 درصد جلبک اسپیرولینا، 4) جیره پایه + 3 درصد جلبک اسپیرولینا بر اساس ماده خشک جیره بودند.یافته‌ها : نتایج نشان داد که وزن نهایی گوساله‌های شیرخوار در اثر افزودن 3 درصد جلبک اسپیرولینا در جیره غذایی آغازین در مقایسه با گروه شاهد افزایش یافت (05/0>P). افزایش وزن روزانه گوساله‌های شیرخوار در اثر افزودن جلبک اسپیرولینا تمایل به معنی‌داری داشت. به‌طوری‌که گوساله‌های دریافت‌کننده 3 درصد جلبک اسپیرولینا افزایش وزن روزانه بیشتری در مقایسه با سایر تیمارهای آزمایشی داشتند (06/0>P). مصرف خوراک و ضریب تبدیل غذایی گوساله‌های شیرخوار با تغذیه جلبک اسپیرولینا تحت تأثیر معنی‌داری قرار نگرفت. افزودن جلبک اسپیرولینا در سطح 1 درصد طول بدن گوساله‌های شیرخوار را در 30 روزگی نسبت به تیمار شاهد افزایش داد (05/0>P). همچنین ارتفاع از جدوگاه و دور سینه گوساله‌های شیرخوار در 30 و 75 روزگی با دریافت یک درصد جلبک افزایش یافت (05/0>P). استفاده از جلبک اسپیرولینا در جیره گوساله‌های شیرخوار اثر معنی‌داری بر غلظت خونی گلوکز، تری گلیسیرید، آلبومین و اوره خون در 30 و 75 روزگی ایجاد نکرد. غلظت کلسترول در 30 روزگی با افزودن 2 درصد جلبک اسپیرولینا کاهش یافت (05/0>P). در مقابل استفاده از 2 درصد جلبک اسپیرولینا غلظت پروتئین کل را در مقایسه با گروه شاهد افزایش داد (05/0>P). غلظت خونی بتاهیدروکسی بوتیرات با افزودن 1 و 2 درصد جلبک اسپیرولینا افزایش یافت (05/0>P). غلظت آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز تحت تأثیر جلبک اسپیرولینا قرار نگرفت. غلظت سوپر اکسید دیسموتاز در 30 روزگی در گروه‌های دریافت‌کننده یک درصد جلبک افزایش معنی‌داری داشت (05/0>P). غلظت گلوتاتیون پراکسیداز، مالون دی آلدئید و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل با استفاده از جلبک در جیره گوساله‌های شیرخوار تحت تأثیر قرار نگرفت. نتیجه‌گیری: به‌طورکلی استفاده از جلبک اسپیرولینا در سطح 3 درصد بر اساس ماده خشک جیره آغازین گوساله شیرخوار هلشتاین توانست سوپراکسید دیسموتاز در 30 روزگی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل، میزان وزن نهایی بدن و افزایش وزن روزانه در 75 روزگی و در سطح 2 درصد غلظت بتاهیدروکسی بوتیرات و پروتئین کل در 75 روزگی را افزایش و کلسترول خون را در سطح 2 درصد در 30 روزگی و در سطح 1 درصد در 75 روزگی کاهش دهد. بنابر این برای افزایش سیستم ایمنی گوساله استفاده از جلبک اسپیرولینا در سطح 3 درصد بر اساس ماده خشک جیره آغازین گوساله شیرخوار هلشتاین توصیه می‌شود.