مشاهداتی دربارة سهم و نقش دو نیم‌کرۀ مغز در پردازش زبان

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات فارس، شیراز، ایران

2 استادیار گروه پژوهشی زبان شناسی رایانه ای، مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فن‌آوری، شیراز، ایران

doi
10.22054/ls.2021.47581.1279
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی عملکردهای زبانی منسوب به نیمکره‌ی راست مغز در بیماران آسیب‏دیده نیمکره‌ی چپ، انجام شد. در این پژوهش که از نوع توصیفی – تحلیلی بود، با نمونه گیری تصادفی، یک گروه از بیماران آسیب دیده‌ی نیمکره‌ی چپ مغز (20مرد و 10 زن) که به بخش مغز و اعصاب درمانگاه امام رضا (ع) شیراز مراجعه کرده بودند و 30 نفر افراد سالم (20مرد و 10 زن)، انتخاب شدند. سپس از آزمون‏های مجموعه‌ی زبان نیمکره‌ی راست (برایان، 1995) و آزمون کنش‏ها و توانش‏های کاربردی زبان (مهری، 1381) برای مقایسه‌ی عملکردهای زبانی این بیماران با افراد سالم، استفاده گردید. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که بین زنان و مردان آسیب‏ دیده در تمامی خرده ‏آزمون‏ها، تفاوت معنی‏ دار وجود نداشت. یافته‌های حاصل از این پژوهش نشان داد که بین افراد سالم و بیمار در آزمون های استعاره تصویری، استعاره نوشتاری، درک معنای تلویحی یا درک استنباط معنی، درک طنز (شوخی) یا درک جملات طنزآمیز، واژگانی-معنایی، بیان استعاره، ضرب‏ المثل نوشتاری یا درک نوشتاری ضرب‏ المثل، بیان ضرب ‏المثل و درک کنش‌های گفتاری غیرمستقیم، تفاوت معنی‏ داری وجود داشت. نتایج نشان داد که توانایی‌های گفته شده، خاص نیمکره‌ی راست نیست و نیمکره چپ نیز در تولید و درک این توانایی های زبانی، نقش دارد.