بازآفرینی بافتهای ناکارآمد شهری با رویکرد مدیریت بحران زلزله(مطالعه موردی: شهر سقز)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه پیامنور یزد
2 استاد گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تبریز
4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه زنجان
doi
10.22111/jneh.2020.33764.1650چکیده
رویکرد بازآفرینی شهری بهعنوان جدیدترین رویکرد حفاظت از بافتهای ناکارآمد شهری در مقابل بلایا طبیعی همچون زلزله، برخاسته از اصول توسعه پایدار و برنامهریزی سیستمی است، که توجه همزمان به ابعاد فیزیکی، اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی را مدنظر قرارداده است. در این پژوهش با هدف بازآفرینی بافتهای ناکارآمد محلات 22گانه شهر سقز با رویکرد مدیریت بحران زلزله؛ 49شاخص مؤثر در بازآفرینی بافتهای ناکارآمد محلات شهر سقز در محیط MicMac ارزیابی شدهاند تا عوامل کلیدی استخراج شوند، سپس این عوامل با استفاده از مدل Todim در سطح محلات 22گانه شهر اولویتبندی شوند. لازم به ذکر است که جمعآوری دادههای مربوط به معیارهای کلیدی با استفاده از برداشت میدانی، اطلاعات آماری سال1395 و مدل تحلیل شبکه در سیستم اطلاعات جغرافیایی بوده است ، همچنین وزن دهی اولویتها بر اساس اهمیت و نیاز شهروندان، در ماتریس سلسله مراتبی AHP بوده است. یافتههای تحقیق بیانگر استخراج 27 شاخص به عنوان عوامل کلیدی بوده که الگوی توزیع ناپایدار را نشان میدهند. نتایج تحقیق نشان میدهد که با توجه به معیارهای بازآفرینی بافتهای ناکارآمد محلات 22گانه شهر سقز، محلات 22، 2، 8 و 21 که در جنوب غربی و قسمتی از شمال شهر واقعشدهاند از ناکارآمدی کمتری برخوردارند در مقابل محلات 16، 17، 19، 6، 18، 4، 13 و 1 که در جنوب شرقی، تا حدودی شمال شرقی، غرب و مرکز شهر واقع شدهاند جزو محلاتی با ناکارآمدی بالا محسوب میشوند که در میان ابعاد بازآفرینی بافتهای ناکارآمد شهری، شاخصهای اقتصادی، کالبدی(درونی و بیرونی)، زیستمحیطی و اجتماعی به ترتیب بیشترین تا کمترین رتبه را به خود اختصاص دادهاند لذا بهمنظور بازآفرینی بافتهای ناکارآمد محلات شهر سقز لازم است که این عوامل به ترتیب موردتوجه قرارگرفته و در جهت تحقق بازآفرینی اقدامات لازم انجام شود.