پایش تغییرات خط ساحلی کرانه‌های جنوب‌خاوری دریای خزر از 1356 تا 1396

نویسندگان

1 استادیار گروه ژئومورفولوژی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشگاه شهید بهشتی

3 استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22111/jneh.2020.34265.1666
چکیده

خط ساحلی یکی از لندفرم‌های مناطق ساحلی است که از تغییرات بسیار شتابانی برخوردار است. موقعیت خط ساحلی همواره تحت‌تاثیر عوامل طبیعی و انسانی درحال تغییر است. بنابراین، اندازه‌گیری سریع و دقیق تغییرات آن برای مدیریت ساحلی، پژوهش در زمینه تغییرات تراز دریا، حفاظت از محیط ساحلی و توسعه پایدار ساحلی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف اصلی پژوهش حاضر، پایش تغییرات خط ساحلی کرانه‌های جنوب‌خاوری دریای خزر تحت‌تاثیر نوسانات تراز دریا طی دوره 1396-1356 خورشیدی است. دراین‌راستا، از مجموعه تصاویر ماهواره لندست سری سنجنده‌های MSS, TM, ETM+ & OLI، Google Earth، نقشه‌های توپوگرافی و بازدیدهای میدانی به‌شیوه تحلیلی- توصیفی استفاده‌شده است. پس از انجام تصحیحات احتمالی لازم برروی تصاویر، ترکیب و ادغام باندها با همدیگر، مناسب‌ترین ترکیب باندی برای آشکارسازی خط ساحلی انتخاب گردید. سپس باتوجه به میزان تغییرات کرانه‌های منطقه، 7 سلول ساحلی در منطقه تعریف شد. سپس، موقعیت خط ساحلی از طریق ردگیری موقعیت خط داغاب از طریق روش تفکیک چشمی و طیفی استخراج‌شده و به‌صورت لایه‌های رقومی در پایگاه داده وارد گردیدند. تمامی این مراحل در نرم‌افزارهای ERDAS و ArcGIS انجام‌شده است. تغییرات رخ‌داده در دو بازه زمانی، از 1375-1356 و 1396-1375 پایش شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند طی دوره نخست، فرسایش فرایند غالب منطقه بوده است. کمترین میزان فرسایش حدود 46/2 کیلومترمربع در محدوده LC2 و بیشترین میزان آن حدود 80/168 کیلومترمربع در محدوده LC5 بوده و تنها حدود 0915/0 کیلومترمربع رسوب‌گذاری در محدوده LC1 رخ‌داده است. اما طی دوره دوم، فرایند غالب منطقه رسوب‌گذاری بوده است. کمترین و بیشترین میزان رسوب‌گذاری به‌ترتیب حدود 40/1 کیلومترمربع در محدوده LC2 و حدود 55/72 کیلومترمربع در محدوده LC5 بوده است. طی این دوره تنها حدود 68/0 کیلومترمربع فرسایش در محدوده LC1 رخ‌داده است.