آنالیز خطر سقوط سنگ در منطقه توریستی گنجنامه، غرب ایران
نویسندگان
1 دانشیار زمین شناسی مهندسی گروه زمین شناسی دانشگاه بوعلی سینا
2 استادیار زمین شناسی مهندسی دانشکده علوم زمین دانشگاه صنعتی شاهرود
doi
10.22111/jneh.2021.31304.1553چکیده
منطقه گنج نامه به عنوان یکی از جاذبه های تاریخی-فرهنگی و توریستی در غرب ایران بوده که به شدت به خاطر مشکل سقوط سنگ مورد تهدید قرار دارد. جاذبههای این منطقه باعث جذب هزاران گردشگر در سال از سراسر دنیا میگردد. در گذشته چندین مورد سقوط سنگ در این منطقه روی داده است. رخداد سقوط سنگ می تواند امنیت جانی بازدیدکنندگان را حین بازدید و بررسی این منطقه به خطر بیاندازد. هدف اصلی این تحقیق آنالیز مقدماتی از پتانسیل سقوط سنگ در این محل تاریخی میباشد. به همین منظور یک مطالعه بر پایه سه مرحله کاوش صحرایی، انجام آزمونهای آزمایشگاهی و شبیه سازی سقوط سنگ صورت گرفت. در مرحله کاوش صحرایی اندازه بلوکهای ناپایدار، هندسه شیب و شرایط هوازدگی اندازه گیری شده و درزه نگاری و نمونه گیری انجام شد. خصوصیات فیزیکی و مکانیکی گرانیتها در آزمایشگاه تعیین گردید. انرژی کنیتیک کلی، ارتفاع جهش، سرعت انتقالی بلوکهای سقوط کننده به عنوان خروجی شبیه سازی سقوط سنگ تعیین گردیدند. بر پایه نتایج به دست آمده، مکانیسم های متفاوتی برای ناپایداری تکیه گاه چپ و راست این منطقه به دست آمد. مشکل سقوط سنگ در تکیه گاه راست بیشتر در ارتباط با درزهداری و فرایند یخ زدکی – آب شدگی بوده، در حالی که در تکیهگاه پر شیب سمت چپ فرایند هوازدگی و اشباع شدگی مهمترین فاکتورهای کنترل کننده میباشند. نتایج مشخص نمود که مسیر پیاده رو بین کتیبههای گنج نامه و آبشار که بیشترین تراکم بازدیدکنندگان را نیز دارا میباشد، تحت خطر جدی سقوط سنگ از هر دو تکیه گاه و بخصوص تکیه گاه چپ قرار دارد. در نهایت برای کاهش پتانسیل سقوط سنگ و ریسک آن، روشهای بهسازی پیشنهاد گردید.