امکان‌سنجی استفاده از مواد بازیافتی در ساخت دیوارهای غیرسازه‌ای و تأثیر آن بر پایداری

نویسندگان

1 دانشکده معماری و شهرسازی، دپارتمان فناوری معماری؛ دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22034/jgeoq.2025.544569.4328
چکیده

صنعت ساخت‌وساز با مصرف بالای منابع طبیعی و تولید حجم عظیمی از زباله‌ها و گازهای گلخانه‌ای، چالش‌های زیست‌محیطی قابل‌توجهی ایجاد می‌کند. این پژوهش امکان‌سنجی استفاده از مواد بازیافتی (پلاستیک PET، بتن بازیافتی و کامپوزیت‌های ضایعات کشاورزی) در ساخت دیوارهای غیرسازه‌ای و تأثیر آن بر پایداری زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی را بررسی می‌کند. با استفاده از رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی)، آزمایش‌های فنی (مقاومت مکانیکی، عایق حرارتی و صوتی، مقاومت در برابر آتش)، تحلیل چرخه حیات (LCA)، و مطالعه موردی انجام شد. نتایج نشان داد که کامپوزیت‌های کشاورزی و پلاستیک PET با کاهش 35-60 درصدی ردپای کربن و هزینه کمتر (11.6-13.6 دلار/ مترمربع) نسبت به مواد سنتی (آجر و گچ)، عملکرد بهتری در عایق‌بندی حرارتی و صوتی دارند. بتن بازیافتی مقاومت مکانیکی بالاتری ارائه داد، اما هزینه و ردپای کربن بیشتری داشت. پذیرش اجتماعی این مواد (68-70%) نیز امیدوارکننده بود، هرچند مقاومت در برابر آتش در PET و کامپوزیت‌ها نیاز به بهبود دارد. این مطالعه تأیید می‌کند که مواد بازیافتی می‌توانند جایگزین مناسبی برای دیوارهای غیرسازه‌ای باشند و به توسعه پایدار کمک کنند، مشروط بر استانداردسازی و بهبود خواص ایمنی. نتایج برای مهندسان، سیاست‌گذاران و فعالان صنعت ساخت‌وساز کاربرد دارد.