همبستگی تکیۀ وزنی و مشخصههای صوتشناختی دیرش، شدت و زیروبمی در اشعار عامیانۀ زبان فارسی
نویسندگان
1 دانشآموختۀ دکتری زبانشناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران
2 دانشجوی دکتری رشته زبانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/ls.2019.37417.1153چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی همبستگی بین تکیۀ وزنی و مشخصههای صوتشناختی دیرش، شدت و زیروبمی واکهها در اشعار عامیانۀ زبان فارسی است. به این منظور، 51 مصراع از اشعار عامیانۀ زبان فارسی بررسی شدهاند. این اشعار متشکل از 139 هجا در جایگاههای دارای تکیۀ وزنی و 139 هجا در جایگاههای فاقد تکیۀ وزنی بودند. هر مصرع از این اشعار به هجاها، پایهها و شطرهای تشکیلدهنده تقطیع شد. در گام بعدی، مشخصههای صوتشناختی زیروبمی، شدت و دیرش واکهها در هجاهای دارای تکیۀ وزنی و هجاهای فاقد آن به صورت دستی اندازهگیری شد. به منظور مقایسۀ این مشخصهها آزمون تی دونمونۀ زوجی اجرا شده است. نتایج این پژوهش عبارتند از: الف) دیرش واکههای دارای تکیۀ وزنی بیشتر از مقادیر آن در واکههای فاقد تکیۀ وزنی است و تأثیر تکیۀ وزنی بر دیرش واکهها معنادار است؛ ب) شدت واکهها در هجای دارای تکیۀ وزنی کمتر از مقادیر آن در هجای فاقد تکیۀ وزنی است و تأثیر تکیۀ وزنی بر شدت واکهها نیز معنادار است؛ پ) زیروبمی واکهها در جایگاه دارای تکیۀ وزنی بیشتر از مقادیر آن در جایگاه فاقد تکیۀ وزنی است، امّا تفاوت بین زیروبمی واکهها در این دو جایگاه معنادار نیست.
