تولید نیمه پیوسته لیپید و کاروتنوئید با استفاده از مخمر رودوترولا گلوتینیس از باگاس نیشکر پیش‌فرآوری شده

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی مکانیزاسیون کشاورزی و بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

3 استادیار، گروه میکروبیولوژی، دانشکده پرستاری و مامایی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22104/jift.2017.2421.1563
چکیده

تبدیل منابع ارزان و فراوان لیگنوسلولزی به مواد ارزشمندی مانند لیپید و کاروتنوئید در دهه گذشته مورد توجه فراوان قرار گرفته است. در این تحقیق پس از بهینه‌سازی فرآیند پیش‌فرآوری باگاس نیشکر، تولید دو ماده با ارزش لیپید و کاروتنوئید در یک کشت نیمه‌پیوسته با استفاده از مخمر ردوترولا گلوتینیس (Rhodotorula glutinis) مورد ارزیابی قرار گرفت. در این پژوهش تأثیر دو عامل غلظت اسید نیتریک (10-5/0%) و زمان نگهداری حرارتی (180-5 دقیقه) بر فرآیند پیش‌فرآوری (کاهش لیگنین) و هیدرولیز (آزادسازی قندهای احیاء) باگاس نیشکر بررسی، و با استفاده از روش رویۀ پاسخ مقدارهای بهینه تعیین گردیدند. سپس پتانسیل تولید لیپید و کاروتنوئید در بسترهای حاصل از پیش‌فرآوری و هیدرولیز، مقایسه شدند. آزمایش‌های فرآیند تخمیر در سرعت چرخش rpm150، دمای c˚25 و 5/5pH = انجام گردید.مقدار بهینه غلظت اسید نیتریک و زمان نگهداری در فرآیند پیش‌فرآوری به ترتیب، %67/6 و 75/118 دقیقه برآورد، و کاهش لیگنین در بخش جامد به میزان %4/93 اندازه‌گیری شد. همچنین مقدار بهینه غلظت اسید نیتریک و زمان نگهداری حرارتی در فرآیند هیدرولیز اسیدی به ترتیب، %5/0و 180 دقیقه برآورد گردید، که در نتیجه آن مقدار بیشینه g/l57/15 قند آزاد گردید. محتوای لیپید در محیط‌های‌کشت حاوی گلوکز (به عنوان مرجع)، عصاره حاصل از هیدرولیز اسیدی و سامانه پیش‌فرآوری، هیدرولیز و تخمیر جداگانه (SHF) به ترتیب، 06/1±33/27، 34/1±52/19، 76/0±43/15 درصد وزن خشک سلولی برآورد شدند. علاوه برآن، محتوای کاروتنوئید در محیط کشت های ذکر شده به‌ترتیب 67±168، 14±99 و 13±189 (g/gµ وزن خشک سلول) اندازه‌گیری شد. مهمترین اسیدهای چرب تولیدی اسید اولئیک و پالمیتیک بودند. همچنین از دیدگاه مهندسی، شاخص‌های فیزیکی لیپید تولیدی با استفاده از روابط استاندارد موجود، تعیین و ارائه گردیدند.