ارزیابی و پهنهبندی خطر زمینلغزش با استفاده از روشهای OWA و ANN (مطالعهی موردی: شهرستان پاوه)
نویسندگان
1 دانشیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
3 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
10.22111/jneh.2021.33729.1645چکیده
شهرستان پاوه به دلیل ویژگیهای خاص زمینشناسی، ژئومورفولوژیکی و فعالیتهای آنتروپیک (انسانی)، مدت زیادی است که از نظر زمینلغزش تحت تأثیر قرارگرفته است. هدف این پژوهش، پهنهبندی خطر زمینلغزش و ارتباط آنها با عوامل مؤثر بر وقوع آن و مقایسه مدل (ANN)، با روش (OWA)، جهت ارزیابی خطر زمینلغزش در شهرستان پاوه است. بدین جهت ابتدا موقعیت زمینلغزشهای رخداده در منطقه با استفاده از بازدیدهای میدانی شناسایی شدند و نقشههای عوامل تأثیرگذار بر وقوع زمینلغزش شامل (لیتولوژی، شیب، جهت شیب، طبقات ارتفاعی، بارش، کاربری اراضی، فاصله از آبراهه، فاصله از جاده، فاصله از گسل، خاک) در محیط GIS، تهیه گردید. در راستای انجام مدل OWA، وزندهی با استفاده از روش کرتیک، ارزشگذاری و استانداردسازی نقشههای معیار، به صورت توأم با استفاده از روش فازی انجام گرفت. به منظور انجام مدل شبکه عصبی مصنوعی، از نرمافزار MATLAB، استفاده شد و هر یک از پارامترهای شبکه عصبی مصنوعی، با روش سعی و خطا، تعیین شده است. سپس با ساختار نهایی شبکه دارای 8 نرون در لایه ورودی، 13 نرون در لایه پنهان و 1 نرون در لایه خروجی گردید. با توجه به نتایج مطالعه عوامل شیب، کاربری اراضی، لیتولوژی و خاک، به ترتیب با ضریب وزنی؛ 156/0، 143/0، 139/0 و 131/0، بیشترین اهمیت را دریافت کردند. با توجه به خروجی مدل OWA، به ترتیب 53/15 و 64/26 درصد از منطقه در دو طبقه بسیار پرخطر و پرخطر قرار دارند و با توجه به خروجی شبکهی عصبی 88/19 و 82/29 درصد از منطقه در طبقه بسیار پرخطر و پرخطر واقع شده است. مناطق بسیار پرخطر و پرخطر، بهطور عمده در شیب 15-30 درصد، کاربری زراعی، سازندهای نامقاوم و سست کواترنری و در خاکهایی با درصد زیاد رس و سیلت و مارن قرار دارند. در نهایت، با مقایسهی دو روش، مشخص گردید که مدل OWA، دارای دقت بالاتری نسبت به روش ANN بوده است.