مدل بلوغ قابلیت و بهینه سازی ارزیابی اثربخش کتابخانه های دانشگاهی (روش فراترکیب)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد بابل،دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

2 دانشجوی دکترای گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد بابل،دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

3 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد بابل،دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

doi
10.22054/jks.2021.57572.1398
چکیده

مدل‌های بلوغ با پیشرفت، توسعه و کاربرد فناوری‌ها مطرح شدند و از مباحث مدیریتی محسوب می گردند. مدل‌های بلوغ دارای سطوحی هستند که هر سطح شامل ویژگی‌های مربوط به آن سطح است. با استفاده از مدل‌های بلوغ می‌توان اثربخشی و عملکرد سازمان را مورد ارزیابی قرار داد. پژوهش حاضر به بررسی نوشتارهایی در زمینه مدل‌های بلوغ، مدل بلوغ قابلیت و بهینه‌سازی ارزیابی اثربخش کتابخانه‌های دانشگاهی با رویکرد کیفی و روش فراترکیب پرداخته است. تا ضمن بررسی مدل‌های بلوغ در زمینه‌ها و حوزه‌های مختلف و بررسی ابعاد آن مدل بلوغ قابلیت برای ارزیابی عملکرد و اثر بخشی کتابخانه‌های دانشگاهی مورد بررسی قرار گیرد. نوشتارهای موجود در زمینه مدل‌های بلوغ بر پایه ترجمه و تفسیر آن‌ها بود. بر این اساس 93 منبع معتبر در حوزه مدل‌های بلوغ و  37 منبع درحوزه مدل بلوغ قابلیت و کتابخانه‌های دانشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. با تحلیل منابع3 مقوله 9 شاخص و 21 کد برای ویژگی‌های هر سطح برای مدل بلوغ کتابخانه‌های دانشگاهی در بازه زمانی 2010 تا 2020 به دست آمد. بر اساس نتایج مقوله فنی و مفهوم سیستم‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری دارای رتبه اول است و از اهمیت بالاتری برخوردارند. مدل بلوغ کتابخانه‌های دانشگاهی به مدیران کتابخانه‌ها و دانشگاه‌ها کمک می‌کند تا با تعیین و بررسی ویژگی‌های هر سطح و ارزیابی آن‌ها درجهت بهبود وضعیت هر سطح و رسیدن به سطح ایده‌آل برنامه‌ریزی کنند.