پایش شوری خاک در راستای تخریب سرزمین با کمک تکنیک های سنجش از راه دور (مطالعة موردی استان ایلام)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه شهید بهشتی
2 استادیار گروه منابع طبیعی دانشگاه یزد
3 دانشجوی دکتری دکتری دانشگاه سیستان و بلوچستان
4 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه سیستان و بلوچستان
5 استاد گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
10.22111/jneh.2020.32471.1590چکیده
شور شدن خاکها از فرآیندهای غالب تخریب زمین در مناطق خشک و نیمه خشک بشمار میآید و یکی از مهمترین مشکلاتی است که باروری خاک را در نقاط مختلف جهان با مشکل جدی مواجه کرده است. در این مطالعه در اولین قدم، نمونههای خاک برداشت و کار پیش پردازش روی تصاویر لندست، با تشخیص بهترین ترکیب باندی (باند های 7-5-2) صورت گرفت. از شاخصهای سنجش از دوری مختلف شوری مانند NDSI (شاخص شوری نرمال شده)، BI (شاخص روشنایی) و SI (شاخص شوری) برای نقشه برداری شوری خاک منطقه مورد مطالعه استفاده شده است. همچنین اندازه گیری های آزمایشگاهی هدایت الکتریکی (EC) و اسیدیته خاک (PH) نیز روی نمونههای خاک انجام شده است. در این راستا مقادیر سه شاخص شوری NDSI, BI, SI برای سالهای 2017، 2015، 2010، 2005، 2000 در محیط نرم افزار ENVI و GIS محاسبه شد و مناطق دارای شوری با رنگ قرمز در نقشه خروجی در محدوده مورد مطالعه نمایش داده شد. بر اساس نتایج حاصله از تجزیه و تحلیل تصاویر ماهوارهای زمینهای دارای خاک شور به علل مختلفی از جمله (مجاورت با سازند گچساران، آبیاری شدن با آبهای زیرزمینی شور، جنس خاک و لم یزرع بودن اکثر زمینها در منطقه و ...) به طور صد در صد در غرب و جنوب غرب استان ایلام ( در زیر حوضههای مهران، موسیان-آبدانان، دشت عباس غربی – شرقی و مولاب) واقع هستند. با توجه به بازدیدهای میدانی و نمونهبرداری خاک جهت آزمایش از مناطق مختلف استان ایلام نیز مشخص شد که فقط مقادیر PH در زیر حوضه مهران، جنوب دهلران و پایین دست سد سیمره بالای 5/8 بوده که نشان دهندهی قلیایی و سدیمی بودن خاک این مناطق است. نتایج آزمایشگاهی EC و PH نمونههای خاک تا حدودی نتایج تجزیه و تحلیلهای سنجش از دوری بدست آمده از دادههای ماهوارهای در منطقه مورد مطالعه تایید میکند.