ارزیابی اثر تغییر پوشش اراضی بر روی روند فرسایش خاک تالاب هور العظیم در جنوب غرب ایران

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد زمین شناسی زیست محیطی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی دکتری بیابان زدایی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان

3 استاد زمین شناسی اقتصادی- دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22111/jneh.2020.33269.1626
چکیده

فرسایش خاک یک فاکتور کلیدی محیطی می‌باشد، که تنها به فاکتورهای ژئواکولوژیک وابسته نیست بلکه به تغییرات کاربری اراضی و پوشش اراضی نیز وابسته است. تحقیق حاضر به ارزیابی تغییرات کاربری و تاثیر آن بر فرسایش خاک در تالاب هورالعظیم در استان خوزستان در جنوب غرب ایران و استان میسان در جنوب شرق کشور عراق می‌پردازد. برای انجام این تحقیق از تصاویرماهواره لندست مربوط به خرداد ماه سال‌های 1365 و 1395 استفاده شد. جهت طبقه‌بندی تصاویر، از روش طبقه‌بندی حداکثر احتمال استفاده و نقشه پوشش اراضی تالاب تهیه گردید. صحت طبقه‌بندی با محاسبه ضریب کاپا و صحت کلی با استفاده از ماتریس خطا ارزیابی شد. برای تصویر سنجنده TM ضریب کاپا و صحت کلی به‌ترتیب 85/0 و 92/0 و برای تصویر سنجنده OLI به‌ترتیب 89/0 و 94/0 برآورد گردید. در مرحله بعد فرسایش خاک منطقه با استفاده از معادله جهانی ارزیابی فرسایش خاک (RUSLE) برای دوره 1986-1395 ارزیابی شد. نتایج کلی گویای این مطلب است که در بازه بین سال‌های 1365 تا 1395 از مساحت طبقات پوشش اراضی دارای کلاس‌‌ فرسایشی کم کاسته شده و به مساحت کلاس‌‌های فرسایشی زیاد و عمدتا به کلاس فرسایشی بیش از 5 تن در هکتار در سال افزوده شده است. بر اساس اطلاعات اطلاعات بدست آمده برای سال 1365 حدود 26 درصد از مساحت و برای سال 1395 در حدود 41 درصد از مساحت منطقه مقدار فرسایش از حد قابل قبول بیشتر بوده و در برخی قسمت‌ها بحرانی است. لذا نتایج حاصل از این مطالعه لزوم پرداختن به این مسئله و ارائه راه حل‌های حفاظتی و مدیریتی را روشن می‌کند.