پهنهبندی مناطق کشور بر اساس شاخصهای ژئوپلیتیکی اثرات تغییر اقلیم
نویسندگان
1 دانشیار، گروه جغرافیا، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
2 دانشیار، گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
3 دانشیار، گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز
4 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای سیاسی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
doi
10.22111/jneh.2020.33474.1629چکیده
امروزه بزرگترین تهدید زیستمحیطی کره زمین، گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی است. پیامدهای تغییر اقلیم منجر به کمبود آب و مواد غذایی، بیماری، بیکاری و مهاجرت، فقر، بحران در خصوص منابع و بیثباتی میگردد. هدف از انجام این پژوهش پهنهبندی مناطق کشور بر اساس شاخصهای ژئوپلیتیکی اثرات تغییر اقلیم می باشد. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و روش انجام آن توصیفی-تحلیلی است. گردآوری داده ها و اطلاعات اسنادی و پیمایشی و با ابزار پرسش نامه صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش بهصورت هدفمند و شامل صاحبنظران و متخصصین در حوزه تغییر اقلیم شاغل در سازمانهای هواشناسی، محیطزیست و پدافند غیرعامل است. پرسش نامه بر اساس شاخصهای اثرات تغییر اقلیم و ژئوپلیتیک طراحی و پس از توزیع ، تعداد 60 پرسشنامه جمعآوری گردید. سپس بهوسیله آزمون مقایسهای فریدمن اولویتبندی پارامترهای تأثیرگذار تغییر اقلیم بر ژئوپلیتیک پرداخته که به ترتیب عبارتاند از 1- فقر و بیکاری 2- خشکسالی 3 – امنیت اجتماعی 4-تولید محصولات استراتژیک کشاورزی و دامی 5-سلامت و بهداشت عمومی و 6-حفظ تعادل اکوسیستم بیشترین تأثیر را در ژئوپلیتیک کشور خواهد داشت. پسازآن با استفاده از نرمافزار (GIS) پهنهبندی کشور به اعتبار اثرات تغییر اقلیم در مناطق کشور ترسیم گردید. بر اساس یافته های تحقیق، با توجه به شاخص های ژئوپلیتیکی اولویت بندی شده، اثرات تغییر اقلیم در استانهای سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویراحمد، قم، بوشهر و البرز بیشترین ضربهپذیری را خواهند داشت. بدین منظور دولت با یک برنامه ریزی میان مدت و بلند مدت می تواند در کاهش چالش های ژئوپلیتیکی ناشی از اثرات تغییر اقلیم در این مناطق تاثیرگزار باشد. در پایان بر لزوم اجرای روشهای مؤثر ازجمله آبخیزداری و استفاده از انرژیهای پاک جهت کاهش انتشار گازهای گلخانهای برای سازگاری با اثرات تغییر اقلیم تأکید شده است.