بررسی فرایند ابداع واژه‌ها و اصطلاحات جدید مرتبط با بیماری کرونا: مطالعه‌ای تطبیقی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/ls.2021.57843.1421
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی و توصیف فرایند ابداع واژه‌ها و اصطلاحات جدید مرتبط با بیماری کرونا، که اخیراً جامعة جهانی با آن روبه‌روست، پرداخته است. خبرگزاری‌ها و وبگاه‌های رسمی در دو زبان فارسی و انگلیسی، مانند ایرنا، ایسنا، خبر آنلاین، BBC و CNN، مهم‌ترین منبع گردآوری و ثبت داده‌ها بودند. علاوه‌براین، از برخی فرهنگ‌های لغت آنلاین مانند فرهنگ مریام‌وبستر، آکسفورد، لانگمن، کمبریج و شهری هم استفاده شده است. فاکتورهای سن، جنسیت و میزان تحصیلات در پژوهش حاضر لحاظ نشد و روش پژوهش نیز توصیفی‌ـ‌تحلیلی بود. فرایندهای واژه‌سازی برای داده‌های پژوهش، مشتمل بر 152 واژه و اصطلاح، شامل فرایندهای اشتقاق، ترکیب، ترکیب‌واشتقاق، واژه‌سازی بدیع (ابداع)، اختصارسازی، کوتاه‌سازی، سرواژه‌سازی، آمیزش و وام‌گیری بودند. سپس، عبارات (گروه‌های نحوی) ابداع‌شده نیز در دو گونة اسمی و صفتی طبقه‌بندی شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که ساخت گروه‌های نحوی با 72 درصد و فرایند آمیزش با 33 درصد، به‌ترتیب، در دو زبان فارسی و انگلیسی، بیشترین درصد وقوع را به خود اختصاص دادند. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند به زبان‌شناسان در سنجش میزان زایایی فرایندهای واژه‌سازی در مواجهه با رخدادهای طبیعی و به تبع آن، تحولات اجتماعی، کمک کند.