شناسایی و تدوین الگوی برنامة درسی آموزش فلسفه به کودکان (پژوهش ترکیبی اکتشافی متوالی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران

doi
10.30465/fabak.2021.6089
چکیده

هدف تحقیق حاضر شناسایی و تدوین الگوی برنامة درسی آموزش فلسفه به کودکان بود. این پژوهش ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی بود که جامعۀ آماری پژوهش در بخش کیفی کلیه خبرگان دانشگاهی و صاحب­نظران آموزش و پرورش بودند که با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند 21 نفر به­عنوان نمونه انتخاب شدند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل کلیه معلمان مقطع ابتدایی آموزش‌وپرورش شهر تهران بودند که از بین آنها با استفاده از روش نمونه­گیری خوشه­ای تصادفی 420 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده‌ها در بخش کیفی از مصاحبه­ی نیمه­ساختار یافته و در بخش کمی، از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. روش تحلیل داده­ها در بخش کیفی کدگذاری نظری برگرفته از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد بود و در بخش کمی، ­همبستگی پیرسون و تحلیل عاملی بود که  با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-v21، Smart Pls-v3 و Lisrel-v8 تحلیل شدند. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که آموزش فلسفه به کودکان شامل سه بعد کلی عوامل تشکیل دهنده(ذهنیت فلسفی، گفت­و گوی فلسفی و تعلیم تربیت فلسفی)،  عوامل تاثیرگذار(برنامه درسی، معلم و مدیریت) و عوامل تاثیرپذیر(تفکر انتقادی، خردمندی و خودکارآمدی) است. نتایج حاصل از تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که مدل ارائه شده از برازش مطلوبی برخوردار است.