فرایند ذهنی قالبریزی اصطلاحات در دو زبان فارسی و انگلیسی: رویکردی در چارچوب معنیشناسی شناختی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد زبانشناسی همگانی واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار زبانشناسی، دانشگاه تربیتمدرس، تهران، ایران
3 استادیار زبانشناسی واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22054/ls.2021.47965.1286چکیده
درک چگونگی تجلی یک اطلاعِ ذهنی در سطح زبان، همواره از مهمترین دغدغههای زبانشناسان شناختی بوده است. اصطلاحات، بهعنوان سازههای نمایانگر فرهنگ و هویت ملی هر اهل زبانی، میتوانند نقش مؤثری در شناخت مفاهیم و مطالعات زبانی ایفا کنند. این پژوهش طرحی است در حوزۀ مقایسۀ الگوی رفتارشناختی دو زبان از شاخۀ هندواروپایی که در آن، به شیوۀ کتابخانهای و با نمونهگیری هدفمند، پیکرهای مشتمل بر صد اصطلاح فارسی و معادل انگلیسی آنها، از کتاب عبارات و اصطلاحات رایج فارسی باطنی (1392)، انتخاب شده و به روش توصیفیـتحلیلی، موردبررسی قرار گرفته است. سپس، دادهها براساس طرحوارههای تصوری جانسون (1987)، تحلیل شدهاند. نتایج بهدستآمده نشان میدهند که فرایند قالبریزی طرحوارهای اصطلاحات در این دو زبان، به شش صورت کلی امکانپذیر است و در بیشتر موارد، قالبریزی طرحوارهای اصطلاحات در این دو زبان مشابه است. اصطلاحات زبان انگلیسی، بهلحاظ طرحوارهای، بیشترین شباهت را با اطلاعِ ذهنی گویشوران خود نشان میدهند و طرحوارههای قدرتی و حرکتی نیز، بهترتیب، بیشترین سهم را در قالبریزی اصطلاحات دو زبان فارسی و انگلیسی دارند.
