ارزیابی خطر زمینلرزه و پهنهبندی مخاطرات محیطی مرتبط با آن در محدوده بروجرد، استان لرستان
نویسندگان
1 استادیار، گروه زمینشناسی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد
2 استادیار، پردیس علوم پایه، گروه زمینشناسی، دانشگاه یزد، یزد
3 کارشناس ارشد، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد
doi
10.22111/jneh.2020.32274.1580چکیده
فلات ایران یک ناحیه پهناور فشارشی در طول کمربند فعال کوهزایی آلپ-هیمالیا است که با تداوم حرکت صفحهها در این ناحیه شاهد فعالیتهای لرزهای در اغلب نقاط ایران هستیم. در این پژوهش بررسی وضعیت لرزهزمینساخت و تحلیل خطر زمینلرزه با بکارگیری روش تعینی و مطالعه گسلهای فعال شهرستان بروجرد واقع در شمال استان لرستان مدنظر بوده است. هدف اصلی پژوهش مقابله با خطر زمینلرزه از طریق پی بردن به بیشینه بزرگی و بیشینه شتاب افقی زمین برای گسلهای فعال منطقه و همچنین تحلیل و پهنهبندی مخاطرات محیطی مرتبط با این پدیده میباشد. بدین منظور ابتدا با استفاده از تصاویر ماهوارهای، نقشه زمینشناسی و مطالعات میدانی گسلهای اصلی منطقه شناسایی و سپس با استفاده از روش قطعی زلزله طرح و با بهرهگیری از روابط تجربی موجود بین مشخصههای زلزله، نسبت به تعیین زلزله با بیشترین احتمال اقدام شده است. بر اساس محاسبات انجام شده، بزرگی زلزلههای ناشی از فعالیت گسلهای اصلی محدوده اطراف شهر بروجرد، بین 6.17 تا 7.07 ریشتر و بزرگترین شتاب افقی (PGA) بر اساس رابطه دونوان و کمبل به ترتیب 0.308 و 321/0 گال میباشد. طبق بررسیهای انجام شده دو پدیده روانگرایی و زمینلغزش مهمترین مخاطرات محیطی پس از رخداد زمینلرزه در سطح شهرستان بروجرد میباشند. در این تحقیق پس از تحلیل مخاطرات روانگرایی و زمینلغزش، ابتدا با استفاده از راهنمای پهنهبندی خطرات ژئوتکنیک لرزهای و روش منطق فازی؛ به پهنهبندی مخاطرات مذکور پرداخته شده است. سپس با تلفیق نقشههای خطر روانگرایی و زمینلغزش، نقشه مخاطرات محیطی در سطح شهرستان بروجرد تهیه گردیده است. بر اساس نتایج به دست آمده به ترتیب 12.9، 25.6، 24.8، 17.6 و 19.1 درصد از مساحت منطقه در کلاسهای خطر خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد قرار دارد.