شناسایی ابعاد و مولفه‌های توسعه تفکر پژوهشی دانش‌آموزان در دوره‌های تحصیلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران،

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

3 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران،

doi
10.30465/fabak.2020.5523
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد و مولفه­های توسعه تفکر پژوهشی دانش­آموزان در دوره­های تحصیلی و با رویکرد کیفی و استفاده از راهبرد پدیدارشناسی انجام شد. بر اساس نمونه­گیری هدفمند و تا حصول اشباع نظری، 13 نفر از متخصصان حوزه­ی تعلیم و تربیت به مشارکت دعوت شدند. داده­ها به کمک مصاحبه­ی نیمه­ساختار­یافته گردآوری و با روش تحلیل­محتوا تجزیه و تحلیل شدند. برای بدست آوردن اعتبار و روایی داده­ها از دو روش بازبینی مشارکت­کنندگان و مرور خبرگان  غیرشرکت­کننده در پژوهش استفاده شد. ابعاد و مولفه­های شناسایی شده در قالب 36 کد باز و 5 کد محوری: نگرش معلم، فضای آموزشی مناسب، تشریک مساعی، قابلیت­های محیطی و خودراهبری دانش­آموزان تبیین شدند. مطالعات ما نشان داد که توسعه تفکر پژوهشی دانش­آموزان در دوره­های تحصیلی، نیاز به داشتن معلمانی فکور و پژوهشگر، امکانات آموزشی مناسب، گسترش فرهنگ تفکر، پژوهش و همکاری، برقراری ارتباطات موثر با امکانات محیطی خارج از محیط مدارس و دانش­آموزانی فعال و با انگیزه دارد.