فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مشخصه‌های جامعه ایرانی کثرت و تنوع فرهنگی است که توجه به موضوع ارتباطات میان فرهنگی و تلاش برای تشخیص عوامل موثر بر آن ضروری است. در واقع تنوع فرهنگی و قومیتی در بروز برخی رفتارها و بطور کلی سبک زندگی افراد باتوجه‌ به متغیرهای زمینه‌ای مانند جنسیت، پایگاه اجتماعی و اقتصادی موثر است. بنابراین مسئله این پژوهش آن است که نقش تعاملات اجتماعی در میدان‌های تجربه (گروه‌های مرجع) باتوجه‌به پیشینه فرهنگی افراد در کنار شیوه‌های موثر اطلاع‌رسانی بر روی استعمال دخانیات نوجوانان چیست. این یک پژوهش توصیفی - تبیینی از نوع پیمایش است، روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی که با فرمول کوکران انجام شد. بنابراین از مجموع 1868 دانش‌آموز (دختر و پسر) مقطع متوسطه شهرستان ورامین با استفاده از روش کوکران، حجم نمونه با 95 درصد اطمینان، 319 دانش‌آموز محاسبه شد. از این تعداد، دانش‌آموزانی که تجربه استعمال (اعم از سیگار و قلیان) نداشتند، از نمونه‌ کسر و تعداد نمونه به 208 نفر رسید. از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای برای توزیع نمونه، بسته به پایه و جنسیت، استفاده شد. ابزار جمع‌آوری، پرسش‌نامه محقق‌ساخته و تکنیک تحلیل داده‌ها فراوانی نسبی، درصد فراوانی، آزمون t، آنالیز واریانس (ANOVA)، ضرایب همبستگی کندال، پیرسون و آزمون کای اسکوئر و فریدمن است. نتایج نشان می‌دهد که ویژگی‌های فردی، قومیتی و نیز گروه همسالان و خانواده به ترتیب تأثیر مثبت، مستقیم و معناداری را با گرایش به استعمال دخانیات داشتند. شبکه‌های اجتماعی و گروه همسالان نیز به ترتیب تأثیرگذارترین ابزار اطلاع‌رسانی نسبت به رسانه‌های جمعی و مدرسه بودند.