تاثیر پیش‌تیمارهای میدان الکتریکی متناوب و مایکروویو بر برخی از خصوصیات روغن سیاه‌دانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی مواد و طراحی صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشیار، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان

3 استادیار، گروه شیمی مواد غذایی، پژوهشکده علوم و صنایع غذایی خراسان رضوی

4 دانشیار، گروه مهندسی مواد و طراحی صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

5 دانشیار، گروه مهندسی مواد و طراحی صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

6 دانشیار، گروه مهندسی مواد و طراحی صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22104/jift.2017.494
چکیده

به کارگیری روش‌های نوین از جمله مایکروویو و میدان‌های الکتریکی متناوب اغلب باعث افزایش سرعت و راندمان استخراج روغن می‌شود. در این تحقیق به‌منظور بررسی فرایند استخراج روغن از دانه‌های سیاه‌دانه از پیش‌تیمارهای میدان الکتریکی متناوب با شدت میدان الکتریکی kV/cm 25/3 و با تعداد پالس 30 و مایکروویو با توان 540 واتی برای مدت180 ثانیه استفاده گردید و بعد از اعمال این پیش‌تیمارها، روغن دانه‌ها با پرس مارپیچی استخراج شد و میزان راندمان و کارایی فرایند استخراج روغن، ترکیب اسیدهای چرب، میزان توکوفرول‌ها و ترکیبات شیمیایی موجود در روغن سیاه‌دانه در قالب طرح کاملاً تصادفی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که استفاده از پیش‌تیمارهای میدان الکتریکی متناوب و مایکروویو منجر به افزایش کارایی و راندمان استخراج روغن شد. نتایج گاز کروماتوگرافی مشخص نمود که اسید لینولئیک، اولئیک و پالمیتیک اسید چرب‌های عمده تشکیل دهنده ترکیب روغن‌ سیاه‌دانه بودند که استفاده از این پیش‌تیمارها باعث کاهش اسید لینولئیک و افزایش اسید اولئیک و پالمیتیک به‌صورت معنی‌داری (05/0>p) گردید. میزان توکوفرول‌های نمونه‌ها در محدوده‌ی ppm 93/393- 75/120 قرار داشت و به‌کارگیری پیش‌تیمارهای میدان الکتریکی متناوب و مایکروویو منجر به افزایش میزان توکوفرول‌های روغن سیاه‌دانه شد. بررسی روغن‌های استخراجی با دستگاه گاز کروماتوگرافی/طیف‌سنجی جرمی نشان داد که تیموکینون ترکیب غالب در روغن سیاه‌دانه بود. در پایان نتایج این مطالعه مشخص کرد که استفاده از پیش‌تیمارهای مایکروویو و میدان الکتریکی متناوب منجر به افزایش استخراج ترکیبات مفید در دانه حاوی روغن می‌شود.