فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اصولاً هر نهاد حقوقی بین‌الملل مکلف به اعمال حقوق بین‌الملل است و رسالت دیوان نیز بر اساس مادۀ ۳۸ اساسنامۀ آن، اجرای حقوق بین‌الملل است و برای حقوق داخلی جز از مجرای این منابع و به شیوه‌ای غیرمستقیم جایگاهی تعیین نشده است. با این حال، اختلافات متعددی در پیشگاه دیوان مطرح شده که در میان آنها، بیشترین ارتباط دیوان با حقوق داخلی در بحث «انطباق حقوق داخلی با قواعد حقوق بین‌الملل» بوده و حقوق داخلی «دلیلی» بوده است نزد دیوان تا آن را در ترازوی حقوق بین‌الملل بسنجد. علی‌رغم غلبۀ این رویکرد در نظرگاه دیوان، نوشتار حاضر نشان می‌دهد هم‌نیازی نظام حقوق بین‌الملل و حقوق داخلی دیوان را بر آن داشته تا در پاره‌ای موارد هرچند محدود، از رویکرد غالب پا را فراتر بگذارد و حقوق داخلی را در خدمت نظم عمومی جامعۀ بین‌المللی به‌کار گیرد. در این مقاله، با بررسی آرای دیوان بین‌المللی به بررسی نحوۀ مواجهه این نهاد با حقوق داخلی می‌پردازیم.