فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پنج آیة آغازین سورة علق، به سبب اخبار موجود مبنی بر ارتباط این آیات با آغاز نزول قرآن کریم و بعثت پیامبر اکرم (ص) در غار حرا، همواره مورد توجه اسلام‌پژوهان مسلمان و غیرمسلمان بوده‌است. اغلب محققان این آیات را جدا و بی­ارتباط با دیگر آیات این سوره می‌دانند. در نگاه نخست، ممکن است ارتباط و پیوستگی میان الفاظ و عبارات سوره‌های قرآن روشن نباشد و پیام قابل درکی از آن بر نیاید. مقالة پیش­ رو، بر اساس مدل ارتباطی نیل رابینسون (Neal Robinson)، که بر پایة تکرار شدن الفاظ استوار است، به تحلیل پیوستگی آیات سورة علق و نقد محتوای اَخبار در باب نزول قرآن کریم پرداخته است. تعیین بخش‌های سوره، بررسی ارتباط میان بخش­های متوالی با کمک واژه‌های قلاب‌دار و در نهایت ارائة مدل آینه­ای، ارتباط بخش نخست سورۀ علق، یعنی آیات یک تا پنجم را با سایر بخش­ها، به‌طور کامل برقرار می‌کند و پیوستگی آیات این سوره که به چینشی حکیمانه تدبیر یافته، اثبات می‌شود. همچنین، نقد اخباری که بر اساس آنها، نزول آیات این سوره جدا از هم فرض شده است و نیز تاریخ­گذاری سورة علق نشان می­دهد که پنج آیه نخست سورة علق کاملاً مرتبط با سایر آیات این سوره است.