فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر در پی کاوش برای پاسخ­گویی به این مسئله که «اعتقاد به امکان شناخت ذات الهی چه تأثیری بر «معنای زندگی» از منظر فخر رازی دارد؟» شکل گرفت. فخر معنای زندگی را در حوزه­ی نظر، فایده و کارکرد با مبنای معرفت و شوق فطریِ به کمال مطرح می­کند. از آن­جا که بنیان اندیشه­ی فخر بر معرفت است، درجات مختلف معرفت از منظر او بررسی شد و این نتیجه حاصل شد که فخر معرفت را فرآیندی مرحله­مند دانسته و آن را در طی گام­های عقلانی، تهذیبی و فنائی بیان می­کند، در نگاه فخر شناخت ذات برای انسان در مراحل قبل از فنا ممکن نیست، بنابراین شوق به حق دارای محدودیت خواهد بود و به همین نسبت معنای زندگی نیز محدود خواهد شد، اما در نهایت فخر رازی فناء را به عنوان یک نظام شناختی مطرح کرده و در پرتو این نظام شناختی امکان وصول به معرفت ذات باری را می­پذیرد، بر این اساس شوق فطری از محدودیت خارج شده و با این شوق بی­پایان «معنای زندگی» به اوج خود می­رسد. فخر رازی در این فرآیند با روی­کردهای مختلف کلامی، فلسفی و عرفانی به حث پرداخته است.