فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیدایش هر دعوایی به دارندة آن حق می‌دهد که تنها یک بار آن را در معرض دادخواهی و دادرسی بگذارد. پس از صدور حکم قطعی در آن باره، خواه بر یا برای خواهان و به سرانجام رسیدن آن در ماهیت اختلاف، آن دعوا را به‌علت حاکمیت اعتبار امر قضاوت‌شده، از بین می‌برد و مانع هر دو طرف را از بازسازی آن می‌شود. اما اگر بازندة دعوا به حکم قطعی دادگاه تن نداد و از نو دادخواهی کرد و دعوا مسیر خود را به‌علت بی‌توجهی دادگاه تا پایان مراحل دادرسی و صدور حکمی نوین طی کرد، چگونه می‌توان اعتبار مختوم حکم قطعی نخست را پاس داشت و حکم دوم را از اثر انداخت؟ فرجام از رأی دوم و نقض آن به‌سبب مغایرت با حکم پایان‌یافتة نخست، چارة قانونی کار است؛ حکم دوم هرچه باشد، اعتبار خود را با ترازوی قانون و تشخیص دیوان عالی کشور از دست می‌دهد. شکستن رأی دوم به‌علت باشندگی رأی نخست، نقض را از گونة بدون ارجاع می‌کند مگر آنکه رأی نخست نیز به علت مخالفت با قانون نقض شود.