زبان ابلاغ قضایی بین‌المللی در آیین دادرسی مدنی و برخی چالش‌های آن

نویسندگان

1 استاد آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، حقوق خصوصی و اسلامی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران،

doi
10.22059/jlq.2025.395484.1007992
چکیده

اگر نیاز به انجام ابلاغ در بیرون ایران باشد، در قانون آیین دادرسی مدنی هیچ حکم خاصی دربارۀ زبان ابلاغ نیست؛ به اقتضای اصل تقابلی بودن دادرسی، برگه‌های دادگاه را باید به زبانی ابلاغ کرد که برای مخاطب قابل فهم است. زبان قابل فهم برای مخاطب ابلاغ با معیارهای متفاوتی تعیین می‌شود و مناسب‌ترین آنها معیار آمیخته است. با اعمال معیار آمیخته این قاعدۀ کلی به‌دست می‌آید که در ابلاغ‌های بین‌المللی، بنابر اصل باید اوراق دادرسی را به زبان رسمی یا یکی از زبان‌های رسمی کشور محل اقامت مخاطب ابلاغ ترجمه کرد، مگر آنکه با دلیلی انکارناپذیر، بتوان آگاهی وی را از زبان دادرسی اثبات کرد. درصورتی‌که مخاطب ابلاغ با طرح ایراد نامفهوم بودن زبان برگه‌ها، از قبول ابلاغ امتناع ورزد، باید موجه بودن این امتناع احراز شود؛ اگر امتناع موجه بود، ابلاغ معتبر نیست و پس از ترجمه، دستور تکرار ابلاغ صادر می‌شود و در صورت ناموجه بودن امتناع، ابلاغ صحیح خواهد بود. تکلیف انجام تشریفات ترجمه با دادگاه و پرداخت هزینه‌ها بر عهدۀ متقاضی است. به‌سبب احتمال وقوع اشتباه در ترجمه، پیوست شدن نسخه‌ای از اوراق به زبان اصلی اقدامی مناسب خواهد بود.