سَرو و ماه (فَرَّهْ همچون کشور)
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jlq.2025.395998.1007997چکیده
مشکل حقوق ایران فقدان حاکمیّت قانون نیست؛ اتفاقاً قانون بهصورت شرع در حدّ اعلای خود در ایران حاکم است. آنچه حقوق ایران از آن رنجمیبَرَد نبودِ اقتدارِ متّکی بر «مُلک ایران» است. اقتدار برای هر نظام حقوقی میتواند با دیگری متفاوت باشد؛ «سرو و ماه» نظریۀ ایرانیِ اقتدار حقوقی است و میتوان آن را اینگونه توجیه کرد که اگر قانون برای کشور مطبوع است، بیگمان متبوعِ شهروندان کشور نیز قرار خواهد گرفت. پس، اقتدار حقوقی (اتوریته/فرّه) امری است تاریخی و جغرافیایی و در یک کلام «کشوری»؛ هم قدمتِ میهن و هم وسعتِ جغرافیای آن به ذات خود دارای ارزش است و شهروندان را به اطاعت از قانونِ کشورِ خود دعوت میکند، بهشرطی که آن قانون در خدمتِ آبادی ایران باشد. بدینسان، نهفقط هیچ پایانی برای اهمیت جغرافیا و تاریخ در حقوق و سیاست نیست، کشور و مُلک تنها چیزی است که نگاهِ مُلکران باید ازلاً و ابداً به آن باشد؛ اقتداری که ایرانیان به آن فرّهِ ایرانی و فرّهِ کیانی میگفتند.