امکان و ظرفیت آموزش تفکر انتقادی در بخش «بخوان و بیندیش» از کتب فارسی دورۀ دبستان
نویسندگان
1 استادیار بخش علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران،
2 استادیار گروه زبان و ادبیات دانشگاه فرهنگیان
doi
چکیده
تفکر انتقادی شیوهای برای آموزش عمیق و عقلانی است که اغلب با پرسشهای باز مخاطب را به تأمل و کنجکاوی وامیدارد و موجب میشود تا او به درکی ژرف از موضوع مورد تأمل برسد. از همین روست که یکی از اهداف صریح و ضمنی اغلب نظامهای تربیتی، پرورش تفکر انتقادی دانشآموزان میباشد. در کتب فارسی ابتدایی پایه دوم تا ششم، در هر فصل، بخشی با عنوان "بخوان و بیندیش" وجود دارد که شامل یک داستان است و دانشآموزان را به تأمل و ژرفاندیشی فرامیخواند. در این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است، پژوهشگران با شیوه توصیف و تحلیل، امکان بهکارگیری و آموزش روش تفکر انتقادی را در داستانهای بخش "بخوان و بیندیش" فارسی ابتدایی مورد ارزیابی قراردادند. نتایج پژوهش نشان میدهد که داستانهای این بخش به جهت قالب، درونمایه و قدرت تخیل، ظرفیت طرح پرسشهای کلی برای پرورش تفکر انتقادی دانشآموزان را دارد. بدین منظور، در راستای غنابخشیدن به شیوه آموزش تفکر انتقادی در آنها، نمونههایی از مفاهیم و پرسشهای فلسفی تکمیلکننده برای هر داستان پیشنهاد شده است.