تلاش راهبردی جمهوری اسلامی ایران برای حذف داعش از معادلات عراق و سوریه

نویسندگان

1 کارشناس ‏ارشد علوم سیاسی دانشگاه پیام نور، مرکز تهران غرب

2 دانشجوی دکتری روابط بین‏ الملل دانشگاه گیلان

doi
10.22059/jhgr.2020.306175.1008142
چکیده

تحولات سیاسی که از سال 2011 میلادی در کشورهای عربی به ‏وقوع پیوست نه ‏تنها به استقرار حکومت‏‏ های دموکراتیک در منطقه ختم نشد، بلکه به پیدایش و گسترش داعش منجر گردید. این گروه‏‏ تروریستی‏ از شمال افریقا تا غرب‏ آسیا در کشورهای منطقه پدیدار گشت و دست به اقدامات تروریستی زد. با توجه به اینکه سوریه و عراق در کانون این بحران تروریستی قرار گرفتند، تهدید داعش بیش از پیش برای جمهوری اسلامی نمایان گشت. بنابراین، ایران با اتخاذ تدابیر و خط ‏‏مشی‏‏ های سیاسی و نظامی در تلاش برای دفع این تهدیدات برآمد تا از این طریق از فروپاشی حلقه ‏های مقاومت در منطقه ممانعت به ‏عمل آورد. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال است که جمهوری اسلامی ایران برای حذف داعش از معادلات عراق و سوریه به چه اقداماتی دست زده است؟ فرضیة قابل طرح این است که از آنجا که حضور و قدرت‏ یابی داعش در عراق و سوریه تهدیدی وجودی برای ژئوپلیتیک تشیع و از طرفی محاصرۀ فیزیکی ایران قلمداد می‏ شود، جمهوری اسلامی، به ‏عنوان بازیگر کلیدی ‏محور مقاومت و با هدف جلوگیری از تضعیف و فروپاشی حلقه‏ های زنجیرۀ مقاومت در منطقه، در تلاش برای شکست و نابودی این گروه تروریستی برآمد و از شکل‏گیری نظم و الگویِ منطقه‏ای در راستای اهداف و منافع رقبای خود در غرب آسیا ممانعت ورزید. یافته‏‏ های پژوهش نشان می‏ دهد منافع ‏ملی، به‏ خصوص منافع ‏امنیتی ایران، اتخاذ سیاست دفاعِ فعال این کشور در قبال حضور و فعالیت داعش در عراق و سوریه را ایجاب می ‏کند و در این راستا به حفظ حاکمیت و تمامیت ارضی خود مبادرت می ‏ورزد.