بررسی اثر استفاده از سرباره فولادسازی با هدف مصالح تثبیت‌کننده در خاکریز و زیراساس جاده‌ها (مطالعه موردی: سرباره شرکت فولاد خوزستان و خاک‌های منطقه غیزانیه و سویسه شهرستان اهواز)

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

3 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22075/jtie.2025.35680.1703
چکیده

در این تحقیق، استفاده از سرباره فولادسازی (شرکت فولاد خوزستان) به‌منظور تثبیت دو نوع خاک  مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور، از دو نوع معدن خاک در شهرستان اهواز شامل منطقه غیزانیه (ماسه لای‌دار) و معدن سویسه (رس با خاصیت خمیری کم) استفاده شده است. ابتدا با بهره‌گیری از روش‌های آزمایشگاهی، مقاومت مصالح درصدهای مختلف وزنی از سرباره آهن‌گدازی با خاک‌ها ترکیب و نسبت به انجام آزمایش‌های مختلف نظیر دانه‌بندی و طبقه‌بندی خاک، تراکم و نسبت ظرفیت باربری کالیفرنیا (CBR) اقدام گردید. بررسی و تحلیل نتایج آزمایش‌ها، برتری خصوصیات مهندسی سرباره خالص نسبت به خاک را تأیید می‌نماید و نشان می‌دهد استفاده از سرباره آهن‌گدازی تأثیر مناسبی در افزایش میزان تراکم خاک و نیز عدد نسبت باربری کالیفرنیا در حالت اشباع و خشک دارد. همچنین، از نظر راندمان کاربرد سرباره و ترکیب با خاک رس در افزایش ظرفیت باربری آن بسیار مؤثرتر بوده است. عدد CBR اشباع برای خاک معدن غیزانیه (ماسه لای‌دار) برابر 20 می‏باشد که مخلوط 80 درصد وزنی این خاک با 20 درصد سرباره درشت باعث افزایش عدد CBR اشباع به 34 می‌شود. از سوی دیگر، عدد CBR اشباع برای خاک معدن سویسه (رس با خاصیت خمیری کم) برابر 7 می‏باشد که مخلوط 80 درصد وزنی این خاک با 20 درصد سرباره ریزدانه باعث افزایش عدد CBR اشباع به 30 می‌شود. استفاده از محصول فرعی سرباره‌ کارخانه‌های فولادسازی از جنبه زیست‌محیطی نیز سودمند می‏باشد.