اولویتبندی حوزه آبخیز سردآبرود از نظر سیلخیزی با استفاده از مدل SWAT
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد جغرافیا، دانشگاه یزد
2 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد
3 استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد
4 دانش آموخته کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشگاه یزد
doi
10.22111/jneh.2019.29033.1500چکیده
سیلاب یک پدیده طبیعی است که هر ساله باعث به وجود آمدن خسارات سنگین جانی و مالی میشود و جوامع بشری آن را به عنوان یک واقعه اجتناب ناپذیر پذیرفتهاند. در این تحقیق برای پیشبینی سیلخیزی حوزه آبخیز سردآبرود از مدل هیدرولوژیکی SWAT استفاده شد. هدف اصلی در این تحقیق، بررسی کارایی مدل SWAT در پیشبینی سیلاب و اولویتبندی زیرحوزهها در حوزه آبخیز سردآبرود میباشد. برای واسنجی مدل از برنامه SUFI2 استفاده شد. بعد از اتمام واسنجی و بهینه شدن مدل در منطقه مطالعاتی اقدام به اعتبارسنجی مدل گردید. واسنجی مدل برای سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹، و اعتبارسنجی نیز بر اساس آمار سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ انجام پذیرفت. جهت تجزیه و تحلیل نتایج از شاخصهای آماری R2، bR2 و ضریب نش ساتکلیف استفاده گردید. پس از واسنجی مدل این ضرایب بهترتیب ۷۷/۰، ۶۳/۰، ۷۷/۰ و برای مرحله اعتبارسنجی آن ۷۹/۰، ۷۶/۰ و ۷۱/۰ برآورد گردید. نتایج آنالیز حساسیت، 31 پارامتر موثر بر رواناب نشان داد پارامترهای ثابت تخلیه آب زیرزمینی، زمان تاخیر آب زیرزمینی و حداقل مقدار ذخیره آب لازم برای ایجاد جریان پایه به ترتیب حساسیت بیشتری دارند. برای بررسی سیلخیزی، حوزه آبخیز سردآبرود به ۲۴ منطقه یا زیرحوضه تقسیم گردید. با توجه به نتایج حاصل از اجرای مدل SWAT و تغیر CN برای هر یک از زیرحوزهها، زیر حوزه شماره ۶ با مقدار رواناب ۰۵/12۳ رتبه اول و همچنین زیرحوزه شماره ۱۰ با مقدار 86/122 رتبه دوم را از نظر سیلخیزی دارا میباشد و زیرحوزه شماره ۱ با مقدار ۳۳/۱۲ کمترین مقدار تولید رواناب را دارا میباشد