پیامدهای ناخواسته خط‌مشی‌های عمومی؛ یک چارچوب مفهومی نظام‌مند

نویسندگان

1 دکتری مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استاد مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشیار مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 استادیار مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

5 استادیار برنامه‌ریزی و مدیریت، مرکز مطالعات مدیریت و توسعه فناوری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/jppolicy.2026.106383
چکیده

در عصر حاضر، بواسطه محدودیت‌های ظرفیت شناختی انسان، پیچیدگی، عدم‌قطعیت و پویایی‌های محیط‌های اجتماعی، پیامدهای ناخواسته بیش از هر زمان دیگر بر خط‌مشی‌های عمومی سایه افکنده و حکمرانی را به چالش کشیده است. این در حالی است که اندیشمندان علوم خط‌مشی به شکل منسجم به این مفهوم نپرداخته‌اند و ادبیات پژوهشی این حوزه از تبیین چیستی، چرایی و چگونگی مواجهه با این مفهوم، عاجز است. از این رو، مطالعه حاضر، با شناسایی و فهم سازه‌های مفهومی پیامدهای ناخواسته خط‌مشی‌های عمومی در ادبیات موجود، و ترکیب آن، در پی ایجاد بینش‌های جدید در این حوزه است. برای تحقق این هدف، پس از مرور ادبیات نظام‌مند و تحلیل محتوای مطالعات منتخب، چارچوب مفهومی پیامدهای ناخواسته خط‌مشی‌های عمومی، مبتنی بر 4 سازه مفهومی مفهوم‌سازی، عوامل ایجاد، ارزشیابی و عوامل اجتناب/کاهش، بدست آمد.