فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در قوانین ایران و بسیاری از نظام‌های حقوقی، شخص حقوقی تعریف نشده است. در برخی مقررات مربوط به شناسۀ ملی تعریف‌هایی ارائه شده که جامع و مانع نیستند. در دکترین نیز در این باره اتفاق‌نظر وجود ندارد. اجمال مفهوم شخص حقوقی سبب ابهام در انجام تکالیف قانونی می‌شود. برای نمونه اشخاص حقوقی باید شماره‌ای یکتا تحت عنوان «شناسۀ ملی» دریافت کنند. نهاد متولی تخصیص شناسۀ ملی باید شخصیت حقوقی متقاضی را احراز کرده و سپس اقدام به تخصیص شناسۀ ملی کند و ابهام در شناسایی اشخاص حقوقی موجب ابهام در تخصیص شناسۀ ملی به بسیاری از متقاضیان شده است. این امر ارائۀ تعریفی جامع از شخص حقوقی را ضروری می‌نماید. ازاین‌رو، هدف این مقاله تبیین مفهوم شخص حقوقی جهت رفع مشکلات عملی از جمله در فرایند تخصیص شناسۀ ملی به اشخاص حقوقی است. سؤال اصلی مقاله این است که مفهوم شخص حقوقی چیست؟ در این پژوهش با روش تحلیلی- توصیفی و با رویکرد تطبیقی شش عنصر برای شخص حقوقی شناسایی شده که عبارت‌اند از: اجتماع دسته‌ای از اشخاص یا اموال، وجود منافع و فعالیت مشترک برای اشخاص، اختصاص برخی اموال به هدف خاص یا اجتماع برخی اشخاص برای هدف خاص، اجتماع حقوق مالکان یا شرکا به‌نحو اتحاد، تشکیل در قالب قانونی و رعایت ضوابط آن و شناسایی شخصیت حقوقی به حکم قانون (عنصر قانونی). در نهایت بر اساس این شش عنصر، شخص حقوقی تعریف و این نتیجه حاصل شد که بر اساس این عناصر و تعریف ارائه‌شده، باید دستورالعمل تخصیص شناسۀ ملی اصلاح شود