معمای دادگاه ارجاع‌کنندة دعوا به داوری در قانون آیین دادرسی مدنی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و حقوق دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jlq.2025.376742.1007902
چکیده

قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379، در چند ماده از مواد مربوط به داوری، عبارت «دادگاه ارجاع‌کنندة دعوا به داوری» یا عبارات مشابه آن را به‌کار برده است. در ادبیات حقوقی مرتبط با داوری، در مورد مصداق دادگاه مزبور، نظر یکسانی وجود ندارد. بیشتر نویسندگان حقوقی، منظور از «دادگاه ارجاع‌کنندة دعوا به داوری» را دادگاهی می‌دانند که در جریان رسیدگی به دعوا در آن دادگاه، طرفین بر ارجاع دعوای خود به داوری و حل‌وفصل آن از این طریق، تراضی می‌کنند. با این حال نظر مورد اشاره به‌عنوان تفسیر رایج و همچنین سایر نظرهایی که در خصوص مصداق دادگاه ارجاع‌کنندة دعوا به داوری ارائه شده است، با مواد مختلف قانونی مغایرت دارد. این مقاله به‌صورت توصیفی – تحلیلی در پی آن است که به‌ویژه بر مبنای پیشینة قانون آیین دادرسی مدنی، با رفع ابهام از قانون، مصداق دادگاه ارجاع‌کنندة دعوا به داوری را روشن سازد. باید گفت که هرچند در ادبیات حقوقی، نظرهای مختلفی نسبت به مصداق دادگاه مزبور وجود دارد، اما با توجه به قوانین مختلف دادگاه ارجاع‌کنندة دعوا به داوری به‌عنوان بازمانده‌ای از قوانین پیشین، در حال حاضر هیچ‌گونه مصداق خارجی ندارد و عبارت مذکور که در چندین ماده از مواد قانون آیین دادرسی مدنی به‌کار رفته است، مفهومی فاقد مصداق است.