فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هر تناوب به‏عنوان جفت جملاتی با ساختارهای کمابیش متفاوت تعریف می‏شود که معنی یکسانی دارند. محدودیت‌هایی که تناوب‌ها بر افعال اعمال می‌کنند به ویژگی‌های معنایی افعال حساس‏اند. ازاین‌رو، تناوب‌ها را می‌توان به‏عنوان معیاری برای طبقه‌بندی افعال به روشی مؤثر به‏کار گرفت. لوین با معرفی 79 تناوب موضوعی و بررسی آن‏ها بر 3024 فعل انگلیسی، افعال انگلیسی را به 49 طبقة معنایی گسترده و 192 ریزطبقه دسته‌بندی کرد. به اعتقاد لوین، افعالی که طبق رفتار مشترک‏شان در تناوب‌ها در یک طبقه قرار می‌‌گیرند، مؤلفه‌‌های معنایی مشترکی دارند. این مقاله به بررسی یکی از انواع تناوب‌های معرفی‏شده توسط لوین با عنوان تناوب‌های دوسویه پرداخته است که خود شامل چندین نوع تناوب می‌شود. یکی از این تناوب‌ها با عنوان «تناوب مفعول دوسویۀ قابل‌درک» در دسته‌بندی لوین در زمرة تناوب‌های گذرایی معرفی شده است. تناوب‌های گذرایی شامل تناوب‌هایی می‌شود که گذرایی فعل در دو ساخت تناوبی تغییر می‌کند. انواع دیگر تناوب‌های دوسویه که لوین معرفی کرده است، تناوب‌هایی‏اند که بدون تغییر در گذرایی فعل رخ می‌دهند. این تناوب‌ها عبارتند از «تناوب دوسویۀ ساده»، «تناوب دوسویۀ باهم» و «تناوب دوسویۀ ازهم». با بررسی تناوب‌های لوین بر پیکره‌ای بالغ بر 3070 فعل فارسی اعم از افعال مرکب و ساده دریافتیم که همه انواع این تناوب‌ها در فارسی نیز وجود دارند. در ادامه به بررسی تناوب‌هایی پرداختیم که نگارندگان باتوجه به ویژگی‌های برخی از افعال فارسی شناسایی و معرفی کرده‏اند. این تناوب‌ها عبارتند از «تناوب دوسویۀ زنجیری» و «تناوب دوسویۀ اشتراکی».