فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خارج کردن برخی دلایل اثبات دعوا، یعنی شهادت، سند و امارات، از دسترس مدعی، موجب می‌شود تا امکان اثبات ادعا، دشوار و در بسیاری از موارد غیرممکن شود، که ممکن است سبب ورود زیان به مدعی شود. خودداری از ارائۀ دلیل، از بین بردن آن، تغییر و اخفای دلیل و جلوگیری از دسترسی به آن، از جمله اقداماتی است که توسط مدعی‌علیه یا شخص ثالث صورت می‌پذیرد و از طریق آن، دلیل از دسترس مدعی خارج می‌شود. با این حال در همۀ موارد، مسئولیت زیان ناشی از خارج کردن دلیل اثبات دعوا از دسترس مدعی، بر عهدۀ عامل نیست. تنها در مواردی که عامل، با علم به‌ دلیل بودن، عمداً یا در اثر ارتکاب تقصیر، دلیل را از دسترس مدعی خارج کند، مسئولیت ضرر ناشی از عدم اثبات دعوا، بر عهدۀ وی خواهد بود.