تأثیر عملی افزایش تراکم بستر ساختگاه ناشی از کوبش شمع بر کاهش استعداد روان‏گرایی آن

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران و مدیر طرحهای توسعه سد و نیروگاه، سازمان آب و برق خوزستان، ایران.

3 استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22075/jtie.2025.36354.1709
چکیده

در این تحقیق، از یک روش بر مبنای عدد SPT  جهت ارزیابی استعداد روان‏گرایی لایه­های ماسه­ای محل ساختگاه پروژه سد و قفل کشتیرانی مارد خرمشهر برای حمل و نقل رودخانه­ای استفاده شده است. برای ارزیابی استعداد روان‏گرایی بخش ریزدانه، روش دیگری به­کار رفته است. برای زلزله­های سطح 1 و سطح 2 (با دوره­های بازگشت 75 و 475 سال)، حد مجاز برای ضریب اطمینان در برابر روان‏گرایی به­ترتیب برابر 5/1 و 1/1 فرض شده است. تعداد ضربات منجر به کوبش هر یک متر از طول تمام شمع­ها در ساختگاه محاسبه شده است. تراکم به­وجود آمده ناشی از کوبش شمع­های سری اول معمولاً سبب افزایش تعداد ضربات لازم برای کوبش شمع­های سری دوم شده است. نسبت افزایش تعداد ضربات لازم برای کوبش شمع­ها در دو حالت شمع­های سری دوم نسبت به سری اول برابر نسبت افزایش عدد SPT فرض گردیده است. سپس، محاسبات تعیین ضریب اطمینان در برابر روان‏گرایی مجدداً با اعداد جدید SPT انجام شده است. به­کارگیری روش مورد اشاره، کاهش سطوح و عمق­های مستعد روان‏گرایی ناشی از تراکم لایه­ها پس از کوبش شمع­ها را نشان می‏دهد. در ساختگاه سد و قفل کشتیرانی مارد، افزایش نسبی عدد SPT نزدیک به 20 درصد بوده است. لذا روش پیشنهادی سبب کاهش 8 درصدی محدوده­های مستعد روان‏گرایی شده است. ضمناً، در محدوده­هایی که در مطالعات فاقد استعداد روان‏گرایی تشخیص داده ولی ضریب اطمینان کمی داشته­اند نیز افزایش تقریباً 5/9 درصدی ضریب اطمینان در برابر روان‏گرایی رخ داده است. روش پیشنهادی با افزایش نسبی عدد SPT می‏تواند منجر به افزایش دقت محاسبات روان‏گرایی در ساختگاه­ها گردد.